Hà Nội đang vào hè. Người ta hay hỏi nhau: Đã chuẩn bị đi đâu chưa? “Rồi” hay “Vẫn còn đang xem thế nào” thì cái sự đi nghỉ với nhau hay với gia đình vẫn được ngầm hiểu như là sự nên và có thể đương nhiên. Nó không còn là lạ, là quá xa xỉ như ở Việt nam trước đây quãng hai mươi năm. Chỉ có các nhà quan chức, khá giả, hay còn dư âm của chút “tiểu tư sản” như cái cách người ta hay đùa nhau, là mới nghĩ đến chuyện bỏ tiền ra đưa nhau đến một nơi nào đấy, có phong cảnh đẹp, có khí hậu đặc trưng, có khói nước hay hơi sương, có thác đổ hay sóng tràn… để được bên nhau.

Mà nghĩ lại nhiều khi chỉ để hết ăn lại tắm, lại leo núi, đi dạo, tò mò, khám phá vùng đất lạ và mua sắm dăm ba thứ lưu niệm với giá đắt hơn thường ngày. Nhưng chính những cái tưởng chừng vu vơ, vớ vẩn và cả vẻ như “lãng phí” ấy đã gắn bó thêm tình cảm giữa các thành viên trong gia đình, trong một tập thể hay khu phố… Nó có khả năng đem lại không khí thấu hiểu, cải thiện tình hình, chia sẻ và gần gũi nhau hơn không chỉ trong một gia đình. Từ những chuyến đi ngắn ngày ấy con người ta vô hình chung được quan tâm đến nhau hơn, và cũng bộc lộ bản thân mình rõ hơn. Nên càng ngày, người Hà Nội nói riêng, nhân loại nói chung càng để ý và chú trọng vấn đề nghỉ ngơi trong năm của gia đình và thường chọn vào mùa hè. Với thế giới, có mức sống cao, bình quân đầu người vượt trội, chi phí cho một kỳ nghỉ hè là chuyện rất bình thường.

Nhưng ở Việt Nam, ở Hà Nội, chuyện đó với nhiều người vẫn là chuyện không đơn giản. Không đơn giản nhưng chúng ta vẫn lựa chọn và dành tặng cho nhau đã cho thấy vẫn đề nâng cao cuộc sống, hòa nhập và chia sẻ trong mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng đã được nâng lên rõ rệt. Có nhiều cách để nghỉ, để được gần nhau. Từ những “tour” sang trọng đắt tiền và đi xa, cho đến những chuyến đi ngắn, chi phí thấp, phương tiện đơn giản. Mức độ bảo hiểm, công tác chuẩn bị thế nào đôi khi không còn quá là quan trọng trong từng trường hợp cụ thể. Vấn đề là mọi người thấy thoải mái và vui vẻ. Vấn đề là thái độ của mọi người với chuyện đó như thế nào.

Đi nghỉ, rất nhiều khi không phải để “sướng tấm thân”. Cho nên quan niệm: “Tiền đâu mà đi nghỉ?” , hay “Nhà mình chưa thừa tiền để đi” đã là lạc hậu trong cuộc sống đầy năng động và có rất nhiều cách lựa chọn này. Và dù thế nào, vẫn càng ngày càng nhiều người dành cho nhau những quãng thời gian dù ít ỏi so với quỹ thời gian cả một đời người, vào những mùa hè đã qua, đang tới và sẽ tới để thật sự trong tâm mỗi người có một mùa – mùa của sự gần gụi… cho ai đấy, người nào muốn được ở bên nhau…

Quỳnh Linh

* Quỳnh Linh

Nhà tôi sống ba thế hệ. Quan điểm: việc ai nấy làm. Không liên hệ đến mình thì đừng có can thiệp. Mỗi cặp vợ chồng một bếp riêng. Hiếm khi thấy ai ngó vào buồng cũng như nồi của nhau. Hàng ngày, chỉ hay chạm mặt ở một căn phòng nhỏ. Nhà tôi gọi đó là phòng sinh hoạt gia đình.

Căn phòng hẹp nhưng khá xinh, sắp xếp bố trí đâu vào đấy, đủ chỗ ngồi cho tất cả các thành viên. Ghế nhựa xếp. Bàn hình bán nguyệt. Ti vi màn hình phẳng treo trên tường. Cạnh bên là bốn bức tranh đông tây kim cổ. Bố quy định: Mỗi người được chọn, treo, bầy ở đây một thứ gì đó. Có điều phải gọn và tròn cạnh. Tương lai nhà ta nhiều trẻ nhỏ, không nên để tồn tại bất cứ nguy cơ nào có khả năng gây thương tích. Chồng tôi rất thích câu nói ấy của bố vợ. Anh bảo: Khoái thật. Chẳng có lý do gì để chúng ta ra đi.

Dù ai nói “ở rể như chó chui gầm chạn” anh cũng mặc. Đời quan trọng là được thoải mái. Ở thế này thật khoái! Chị dâu sắm dàn loa đài hiện đại. Tôi bầy ra hai bộ ấm chén. Một để cho gia đình, một dành khi tiếp khách. Đi thì chớ về đến nhà là tôi lại thích ngồi trong căn phòng sinh hoạt. Cảm giác ấm cúng thường đến mỗi khi tôi bất chợt ở đâu đó mà nghĩ về nhà. Ngôi nhà thiết kế kiểu Pháp. Cửa sổ rộng, hai lần cửa. Cửa chớp ngoài, được đan tấm cầu kỳ. Cửa kính trong, chia nhiều ô nhỏ, lấy dư ánh sáng trời, khi mở phải đẩy lên chứ không đưa sang hai bên.

Ban ngày không cần bật đèn như nhiều kiểu nhà hiện đại. Hồi mới chuyển về ở, lúc khuân đồ, mải lo tìm chỗ đặt, anh Hường va cả bó thang giường vào cửa sổ làm vỡ mất một ô kính. Đang vui nên mọi người thấy cũng bình thường. Còn bảo, thế lại hóa hay, có chỗ cho gió lọt vào. Kính tất thế kia e kín quá. Cửa chính ra vào phải khép ngay, kẻo nhà mặt phố, không cổng, dễ sơ sểnh. Cũng có đôi lần mẹ nói “Nhà mặt phố cứ bụi bụi là. Gặp bữa trời dông, bụi bay đầy nhà”, tôi liền nghĩ đến chuyện sửa ô kính vỡ. Nhắc chồng, anh cười: Có tiếc không? Nhờ nó mà ngày còn yêu nhau anh gọi được em đó. Lúc tạm biệt, anh vẫn thò vào để nắm tay thêm một chút còn gì. Thấy tôi im lặng, anh lại bảo: Sửa cửa? Tốt thôi. Nhưng dào ơi, còn bao nhiêu chuyện, liệu ngày mai em có nhớ mà lắp không? * Tôi không nhớ thật. Vào cái lúc nhớ thì không khả thi vì đang trong bếp, giữa buồng tắm hay trên giường ngủ. Khi rảnh, có thể làm, tôi lại quên hoặc ngại. Vả lại, không ai nói ra nhưng nhờ ô cửa hổng ấy mà thêm tiện nhiều thứ. Thay vì nâng khung kính lên thì nhờ nó có thể thò tay hay ngó cổ ra ngoài dễ dàng. Hàng xóm có việc gì cũng cứ đứng chỗ ấy để nói, đỡ được mấy bước chân. Dần dà, ai cũng quen và tìm thấy một điều thuận lợi từ ô cửa hổng.

Chẳng mấy ai nâng khung kính lên để đóng cửa chớp, kể cả khách. Tội gì, khi chỉ việc thò tay qua ô cửa hổng mà kéo. Nhiều lúc, cu Nhím con anh Hường còn leo tót lên ghế, ngả người tập ném hạt táo qua ô kính vỡ. Bố tôi thấy cháu chơi ngồ ngộ cũng đi tới tham dự. Hạt nào chui qua được hai ông cháu lại quay sang nhau cười khoái chí. Cứ thế, lỗ hổng tồn tại cùng gia đình tôi như vốn nó vẫn vậy. Nhiều cái tiện dần được coi như hiển nhiên chẳng ai để ý hay nhắc đến. Một lần, dở buổi từ cơ quan về cho bé Bi ăn, tôi thấy mẹ than: Sắp hết đông mà còn lạnh. Gió vẫn lùa qua ô kính vỡ. Nếu đóng cửa chớp thì nhà tối. Đêm về, tôi kể cho chồng nghe.

Anh nằm trằn trọc một lúc rồi dựng tôi dậy: Em ạ, anh nghĩ rồi, vợ chồng mình mua máy điều hòa nhé. Mua cho con ở nhà với bà đỡ khổ. Chúng tôi mua máy điều hòa ngay trong buổi sáng hôm sau. Và dầu không nhớ, cái ô kính vỡ đã được mấy anh thợ lắp điều hòa thay sửa. Anh Hường đi làm về vẫn tưởng ô cửa còn hổng cứ thẳng tay đưa ra để kéo cửa chớp. Cộp! Thế là đau, là buông lời chửi: Tiên sư nó! – Tiên sư là tiên sư thế nào? Ai bảo đã quen thói lợi dụng chỗ hổng. – Chị dâu cả trề môi – Lại đây em thương. Gớm, đỏ cả lên đây này. Phải tội như con mèo. Lúc nãy cũng quen thói, nó không chịu vào nhà theo lối cửa chính, lao vèo một phát, lăn cu lơ ở sân ấy chứ. * Tối, mất điện, cả nhà tôi thắp nến ngồi quây quần. Chuyện trò đủ thứ. Từ châu Mỹ sang châu Âu, từ Lào Cai tới Bạc Liêu. Từ chuyện vợ ông hàng xóm đến con mèo nhà mình tháng này không kêu đêm.

Chắc nó có chửa. Bỗng anh Hường nhìn bâng quơ ra cửa sổ buông một câu: Trời đến tệ! – Cửa kính sửa, kín quá hóa bí. – Tôi nối lời, bỏ dở dự đoán mèo sẽ đẻ mấy con – Có khi để hổng còn hay hơn. Thực ra, kính trong, có kính hay không có kính cũng rất khó nhìn thấy. Nói tóm lại là chỗ hổng chả ảnh hưởng mấy đến vẻ đẹp ngôi nhà nếu ta không xem xét kỹ, nhìn nó từ nhiều góc độ. – Gớm sao mà em lắm chuyện. Không lắp kín, chạy máy điều hòa có mà chết điện. – Chồng tôi đặt vào tay tôi chén nước chè – Uống đi cho hạ hỏa. – Nhưng mà có khi hè lại khó thở.

Tôi gân cổ. – Tại vợ chồng chị chứ ai. Có phải ai cũng có tiền mua điều hòa đâu. – Hoàn thiện đến đâu tốt đến đấy, bàn quấy làm gì. – Mẹ tôi nhắc nhỏ. – Không còn lỗ hổng cho anh tận dụng nên khó ở chứ gì? – Tôi liếc xéo anh Hường. Anh bĩu môi: – Anh mày mà thèm tận dụng? – Tận dụng đâu là chuyện lạ. Sự thiếu sót khập khiễng trong đời sống đôi khi làm ta nhăn nhó, không hài lòng, nhưng nó vẫn tồn tại.

Và rồi vô tình ta lại phát hiện ra một tiện ích nào đấy. Hoặc nó cứ vậy, đến với ta mà ta không để tâm cũng không từ chối. Mải tận dụng sự thiếu hụt ấy cho mình mà quên việc bù đắp cho nó. Ta quên lấp cái sự không bình thường. Nhà mình đã biến sự bất thường thành bình thường, phần do lợi ích, phần bởi vô tâm. Đến khi nó trở về cái sự vốn dĩ phải thế thì ta lại khó chịu. Khó chịu vì không còn được mưu lợi, tận dụng từ nó nữa. Ta khó chịu cũng vì ta chỉ nghĩ đến ta. Bỏ qua đi các con. – Bố tôi vừa ôm cu Nhím vừa giảng giải.

Hiếm khi bố nói dài đến vậy. Tính ông đơn giản. Chắc tại mất điện. Xung quanh tối om. Mọi người cảm thấy gần nhau hơn. – Hay ta phải thay kiểu cửa khác? – Chồng tôi nói nhẹ. Tôi nhấn giọng: – Đúng. Không nhất thiết phải giữ kiểu cổ này. Cứ nâng cửa kính ở trong lên mới đóng được cửa ngoài, nhiều lúc bực cả mình. – Nhưng thế thật tốn kém. Chả lẽ vì một cái nhỏ mà phải thay đổi toàn bộ. Cái tiểu tiết lại quyết định cái đại cục ư? Khốn khổ. Không được. Nhất quyết không được. – Chị dâu bỏ con dao với quả xoài xuống bàn ngồi thừ ra. Tôi đập chiếc khăn ăn của bé Bi vào vai chị cười cười: – Nhưng cái chốt nâng cửa bắt đầu han rỉ rồi đấy. Chưa thay đổi cũng phải sửa nó đi không có ngày nó chặt gẫy tay. -Cô cầu ác cho mọi người đấy à? – Anh Hường chồm người về phía tôi cốc một cái rõ đau.

Tự dưng tôi nổi cáu: – Cái anh này! Em nói nghiêm chỉnh. – Thôi các con – Mẹ rên. – Gì đâu mà làm to chuyện. Có mỗi ô cửa nhỏ… – Nhưng mẹ nhìn bản mặt nó kìa. Còn lên giọng dạy dỗ. Thứ giọng ấy không phải muốn gieo chuyện ác thì cũng tại chưa khóa được mồm người khác đành nói càn. – Chúng bay giỏi, ra đốp chát người ngoài! Mẹ nói thế mà còn cố khích nhau.- Bố tôi tự nhiên nhổm lên. Ông bỏ dở hột xoài đang gặm, ném vọt ra cửa sổ. Ôi thôi, đâu như trước đây, còn cái lỗ hổng ấy mà có đường bay cho hột xoài. Thế là “Choang!”. Kính nứt toác. Bé Bi giật thót người. Cu Nhím cười hà hạ. – Đúng là đồ dởm. Đáng phải thay kính 10 ly đi lắp kính 2 ly nên nó mới dễ vỡ thế chứ.

Anh Hường nói giọng khoảnh. – Từ giờ, anh mày không thèm nhắc đến nó nữa. Tùy! Mày đi mà dọn thủy tinh, em nhé! Bố tôi dắt cu Nhím, mẹ tôi bế bé Bi đi về phòng. Tôi với chị dâu lọ mọ lượm thủy tinh. Chồng tôi cẩn thận gỡ những mảnh vỡ còn sót lại, bị cứa chảy máu tay. Lấy giấy ăn miết miết từng viên gạch hoa chồng tôi lẩm bẩm: Không lau kỹ lũ trẻ dẫm phải thủy tinh thì chết. Mà, thợ điều hòa thay kính mỏng chứ em à? * Sang xuân, không chạy máy điều hòa nên vợ chồng tôi cũng lần khân chuyện lắp kính.

Mọi người lại thò cổ qua ô cửa hổng, ngóng người nọ với cái kia thay vì đẩy cả khung kính nặng trịch. Tôi cũng dần trở lại với thói quen cũ. Chỉ có anh Hường với cu Nhím là nhất quyết không. Có khi anh chót thò tay ra lại rụt vào, nâng khung cửa kính lên rồi mới vứt nhúm râu vừa rứt hay sợi lông nách mới nhổ được. Tay này thò ra vứt, tay kia anh nâng hờ khung cửa kính. Tính anh Hường vậy, hay chấp vặt.

Nhím bảo Nhím thích giống bố. Nhưng cu Nhím thì không dài tay đến thế. Nhím phải kê sát chiếc ghế gần của sổ, cong người mới nâng được cửa kính. Sáng nay trời đổi gió. Cành nhãn ngoài sân bị gió táp cứ quệt lạt xạt vào cửa sổ. Bà lên tầng thu quần áo bảo Nhím ngồi ôm Bi. Nhìn ra thấy lá quệt hay hay, cu Nhím thích quá, đặt bé Bi xuống đất rồi kéo chiếc ghế đến bên cửa sổ, đưa tay qua ô cửa hổng.

Chợt nó nói một mình: Ồ, không được! Gió đưa đi đưa lại, chiếc lá ghé vào rồi lượn ra. Con mèo nhảy lên thành cửa sổ giơ chân cào cào. Nhím cố nâng khung kính. Nó định vặt lá nhãn cho em Bi…Nhưng chốt rỉ bị bửa… Sầm! Khung cửa kính trượt lẫy bập mạnh xuống. Máu bắn cả lên mặt Bi. Mẹ tôi vừa xuống nhìn thấy lăn ra chết giấc. Cả nhà nháo nhào. Hàng xóm lao sang giúp. Người đưa cu Nhím đi bệnh viện. Người chạy ra chạy vào. Ai cũng bảo: May có con mèo đỡ. Tại cái kiểu cửa này!

Phải thay thôi!

Bến xe, một buổi đợi.

Người đàn bà rất khó đoán tuổi đi đến trước mặt tôi:

- Cháu à, mấy giờ rồi nhỉ?

Mắt vẫn ngóng xe tôi nói nhanh, vì đã quá quen giờ sau mỗi buổi tan học: 12 giờ bà ạ.

- 12 giờ? – Người đàn bà lẩm bẩm, và chợt nói nhằn từng chữ: 12 – giờ – thế – mà – bà – vẫn – chưa – được – ăn – gì – đấy.

Tôi quay qua nhìn.

- Cháu có đồng nào cho bà không, bà khổ lắm.

- Nó là học sinh, lấy đâu tiền, phải đi học bằng vé buýt tháng, xin gì nó? – Ai đấy nói sau lưng tôi.

Tôi định nói theo, cháu là sinh viên, mới tan học, đang đói lắm và cũng chả có nhiều tiền nhưng nhìn đôi mắt đã bắt đầu rơm rớm nước mắt của người đàn bà tôi lại cho tay vào túi quần, cố moi mấy ngìn lẻ mẹ đưa “phòng thân”.

Người đàn bà đi rồi, mọi người xung quanh tôi ồn lên: Sao mày ngu thế, xin gì đâu, lười làm đấy, toàn ra đây lang thang xin vặt. Quần áo cổ cổ nhàu nhàu vậy chứ cái mặt mày không trông vẫn căng phính đấy à?

Hôm sau, không đứng chườm ra mặt đường ngóng xe, tôi cố tình lùi lại một chút trong nhà chờ, để quan sát, và đúng là tôi đã thấy người đàn bà ấy đang diễn lại “vở diễn xin vặt”. Mặt tôi nóng bừng.

Những ngày sau, tôi bắt đầu biết cảnh giác trước người lạ. Bắt đầu có thói quen nhìn ra xung quanh trước khi định đứng ở đâu lâu lâu một chút. (Tự nghĩ, tốt nhất mình cứ dùng biện pháp tránh là hay nhất, khỏi phải chối từ, khỏi phải nhìn những ánh mắt van lơn. )

Cho đến chiều này, đang vội bước về phía cổng trường, bỗng có một cụ bà tóc búi níu áo tôi: Cháu à, bà nhờ một tí. Tôi giơ tay, vẹo người lạng bước sang bên, nói rất nhanh: Không, cháu không có gì đâu. Và lắc đầu quầy quậy. Cụ bà sững người, trợn mắt: Tôi làm sao mà cậu né tôi như hủi thế? Nói xong, cụ bà ngoay ngoảy đi ra mép đường. Tôi dấn bước, không quên ngó lại theo phản xạ đánh giá “đối thủ”.

Nhưng…Ý nghĩ tự cho rằng mình đã tỉnh táo, tránh được một vụ lừa, không mất mấy tiền nhưng khá tổn thương về tình người như hôm nào, khắc đã được thay bằng câu hỏi: Cụ ấy muốn nhờ đưa sang đường? Hình như mình đã sai? Mình có quá đáng không nhỉ?

Vì, mãi mà cụ bà tóc búi, gầy gò ấy cứ đứng ở mép đường, tiến lại lùi, thò chân xuống rồi lại rụt lên rất nhanh. Trước mặt, vẫn miên man là dòng người, xe, khói…

Quỳnh Linh

- Con bé chết thương tâm quá đi! – Chị Hạnh chống đôi đũa vào bát bún chả, ngừng nhai.

- Chị nói ai thế? – Liên lùa nốt miếng rau sống vào miệng, nhồm nhoàm hỏi.

- Con gái chị Lương, nhân viên cũ của cơ quan mình đó. Mày chưa biết à?

- Chưa. Đến cơ quan là rủ bà chị đi ăn sáng luôn, có kịp nghe gì đâu.

- Trời ơi, nó vừa đi xe máy vừa nghe điện thoại, mất tay lái đập đầu xuống đường.Vậy là lòi óc, máu bắn be bét. Chết!

- Chị nói nghe kinh quá.

- Kinh gì, sự thật nó còn kinh hơn ấy chứ. – Hạnh nói tỉnh queo.

- Thế chị đã thông báo cho mọi người biết để đi viếng chưa?

- Thông rồi. Mà khổ, tai ương mới rõ mặt nhau nhá. Mày biết không, tao thông báo mà được mày chăm chú nghe, tỏ lòng thương xót vậy là tao mát lòng lắm.

- Chị cứ nói vậy.

- Thật chứ không? Mày nghe đây, lúc mới đến, tao gặp ngay ông Tụ ở cổng cơ quan, tao nhanh mồm báo tin, vậy là ông ấy trả lời: Ừ tôi biết, nhưng sớm đầu ngày, chưa vào cơ quan, bà đã oang oang chuyện chết chóc, tôi ởn quá. Còn bà Hương, tao không ngờ mày à, nghe tin của tao, bà ấy gật gật rồi thở dài: Tôi cũng vừa đi hút bướu cổ về.

Thế có phí công tao? Ý là, tôi đây cũng có chuyện, cần thăm nom chia sẻ, chứ chẳng cứ ai, mày nhỉ?

- Vâng.

- Ấy thế nhưng mà không thông báo thì sau lại trách đấy. Rằng a, sao không báo để đến viếng, rằng a, bao nhiêu năm công tác cùng nhau, chị em biết có chuyện buồn mà không cảm thông chia sẻ. Mồm miệng, hỏi mày, ai quản nổi? Thói đời đó. Mày nghe mà rút kinh nghiệm. – Giọng chị Hạnh ngày một hào hứng.

- Vâng.Thế nhưng chị Lương ấy bây giờ chuyển đi đâu ấy chị nhỉ? Truy điệu ở đâu? Tí chị em mình đi.

- Chuyển á, ờ, tao, tao cũng chẳng biết rõ. Còn chỗ truy điệu, để tí xem sao. Cũng mới nghe được tin thế, tao, tao chưa hỏi lại, chỉ biết óc bắn ra kinh lắm. Thôi, ăn đi!

Chị Hạnh xỉa đôi đũa của mình vào bát bún của Liên, ngoắng loạn lên.                                  

Quỳnh Linh

- Chả biết nó đến đây ăn hay để cãi nhau với mình.

Ông chủ hàng xôi vừa đưa tôi đĩa chả vừa nói nhăn nhó.

- Gì vậy?

- Cáu quá cơ, tao vừa đuổi nó i xong. Nước ngoài nước trong gì mà rắn như cục gạch. Đã bảo là xôi đầy bảy nghìn rồi mà nó cứ làu bàu, không chịu trả tiền?

- Ai?

- Cái con mẹ vẫn đứng ở cửa hàng kia kìa.

Theo tay chỉ, tôi thấy một người nước ngoài diện áo hai dây, quần lụa “chính hãng hàng Bông” Hà Nội đang nhăn nhó với cậu phục vụ. Cậu phục vụ ra sức xua tay, còn người nước ngoài thì cố dúi tờ năm nghìn, miệng nói tiếng Pháp lùa phùa.

- Lúc vào, nó đã hỏi bao nhiêu tiền, mình bảo là nhìn lên bảng giá. Vậy mà giờ còn lắm chuyện. Chắc nó nghĩ mình bóp chẹt nó. Bực cả mình. Mà có biết tiếng nó đâu mà giải thích.

Tiếng đôi co, giọng kể diễn cảm của ông chủ làm mọi người trong quán ngẩng lên nhìn. Có người ngó cái rồi lại cúi xuống ăn.

Người khách nước ngoài sau một hồi nhăn nhó liền bỏ đi.

Mấy cậu sinh viên bấm nhau, chỉ chỏ, phiên dịch lại, và cười.

Vẻ khổ sở của người khách nước ngoài làm tôi suýt để nguậy cả suất xôi chả. Cứ băn khoăn không hiểu người khách nước ngoài sẽ nghĩ gì về người Việt Nam. Rồi tôi lại  tiếc: Giá mà mình biết tiếng Pháp để giải thích dùm. Giá mà người bán hàng ở các phố cổ, thường xuyên đón du khách nước ngoài biết một chút ngoại ngữ giao tiếp. Và, nếu những người biết tiếng Pháp trong quán, khi chứng kiến cảnh ấy không cười như thế, mà đứng lên giúp họ gỡ rối, hẳn, sẽ bớt người nước ngoài hiểu nhầm về Việt Nam.

Quỳnh Linh

November 04

Sư tử công sở

Trước 0 giờ Trackbacks (0) Thêm góp ý

Xưởng in, lúc đầu ca. Hà chắm chú kiểm tra mấy tờ lệnh in.

Giám đốc bước vào khi nào anh cũng không biết. Để đến khi giám đốc làm rơi bản in thử Hà mới giật mình ngẩng lên. – Ôi, xin lỗi chú, cháu không biết chú vào. – Không sao, thấy miệt mài chú không nỡ gọi. Chú chỉ định kiểm tra mấy bản in thử. Cũng tự tìm thấy đây rồi. Nhưng mà này, còn bản in thử của  đơn A đâu? – Dạ để cháu xem lại. – Không có đâu. Chú ngó rồi. Có lẽ cháu lên phòng chế bản hỏi xem có cất không. Lấy về đây cho chú. Chú ngồi tranh thủ kiểm tra lại chỗ này.

Hà lúng búng định hỏi lại là sao mà chú phải cất công xuống tận đây để kiểm tra, xong lại chạy ù đi. Đầu nghĩ: Chắc là hàng quan trọng đây, chắc là đơn hàng của “víp”, mình đừng có tọc mạch.

Đến phòng chế bản, Hà truyền đạt lời xếp không thiếu một chữ, nhưng mấy chị vi tính cứ nhẩn nha ngồi chải đầu, một điều “đã bảo không có gì thay đổi sửa sang, y nguyên ca trước, thì cần gì phải xem lại”, hai điều lại “đã bảo, không có gì…” Hà phải đứng thuyết phục một lúc mới khiến các chị buông lược, lấy cho. Chạy ù về xưởng đã thấy giám đốc đứng chống nạnh ở cửa. Nét mặt đăm đăm.- Sao mà lâu vậy? Lại rẽ vào đâu chè cháo hả? – Không chú ạ, cháu phải đợi vì các chị bận việc, vả lại các chị bảo không có gì thay đổi. – Ai bảo không có gì thay đổi, còn chưa ra bản in thì còn được sửa chữa. Quy định bao năm thế rồi. Việc gì quan trọng hơn việc giám đốc giao?
Hà nhăn nhó gãi đầu.

Chuyện tưởng qua đi, nào ngờ tan ca, Hà được mấy chị phòng chế bản đón ngay ở cổng. Lời lẽ xô chen không có kẽ nào cho Hà chen lời. Rằng là, mày lớn mà tính trẻ con, có tí cũng mách. Nào là, đàn ông không ra đàn ông. Rồi là, chứ không mà xếp lại xuống nhắc nhở chị em: Khi làm việc, tất cả phải tuân lệnh giám đốc, không được cãi, không được nhờn.

Hà cười trừ: Thôi em xin các chị, em thì làm sao mà cãi nhau được với các chị. Sự thật là sự thật. Đừng có bảo em mách. Các chị chồm lên: Cứ chặn trước thế, nhớ là có gì chị em tự giải quyết nghe chưa. Không được mách. Nói rồi, mấy chị hả hê ngoay ngoảy bước đi.

Hà nhìn theo, thở đánh thượt: Đúng là sư tử công sở. Ai cũng thế này, e khó thở lắm!
Quỳnh Linh

Hà và Lục thuê cửa hàng cạnh nhau. Hà bán đồ điện. Lục cắt tóc, gội đầu. Cứ rỗi khách là lại đáo qua nhau nói chuyện cho đỡ buồn. Thôi thì đủ thứ chuyện, từ chuyện hàng họ ế ẩm, sắp có đám giỗ ở quê đến việc thằng chồng  dạo này “lười” ghê gớm. Phải nói là Hà nói rất suôn nên Lục thường nhận cho mình phần nghe là chính.

Dần dần, Lục ít phải sang bên Hà. Phần vì đông khách hơn và phần vì  Hà rảnh một chút là chạy sang ngay. Hình như Hà có như cầu “xả” và cần người chịu trận.

Hôm nay cũng vậy, Hà sang đấy. Chưa thấy người đã thấy tiếng: Ôi, sang nhờ ép cái tóc nhỉ? Lục không nói, gật gật đầu. Hà ngồi phịch xuống ghế : Ơ, sao tao thấy hàng mày hôm nay hôi thế? Lục rời mắt khỏi đầu khách ngẩng lên: Sao? – Hình như mày lại dùng thuốc đểu hay sao mà hôi vậy? – Chị cứ hay đùa. – Đùa đ. gì. Mà thôi, hộ tao cái tóc đi. Là thôi, chứ ép để chúng mày chặt chém à? Gớm, có tí thuốc với mấy lần xả, là, vậy mà lấy của người ta những mấy trăm nghìn. Ơ cái đứa phụ đâu? Cô bé thợ phụ nãy giờ đứng bên chậu gội lật khật đi lại, nói nhấm nhẳn: Cháu đây, tóm lại là cô nhờ là tóc chứ gì? – Ờ, ờ, hộ cô tí đi, xinh quá!

Khách đứng dậy trả tiền. Hà đang là tóc vẫn cố ngoái sang: này cho tiền thật đấy nhá, hàng này không nhận tiền đểu đâu. Lục tiễn khách xong vào nằm thừ xuống ghế gội. Con bé thợ phụ buông tay khỏi đầu Hà: Cô muốn gội đầu à, để cháu! – Không, cháu cứ là tóc đi. – Lục thở ra. – Chị Hà này, chị có cho em sống không đấy nhỉ? – Ơ, cái con này, tao định giết mày hồi nào? Hả, hả? – Ừ.. thôi em nghỉ tí đã, mệt quá. Lục nhắm mắt giả ngủ.

Con bé thợ phụ là quấy quá cho Hà về nhanh rồi sà vào gãi đầu cho Lục. Vừa gãi nó vừa nói: Sao cô hiền thế? Có khách mà cô cứ để cô Hà nói giọng ấy thì mất hết khách thôi. Chả phải cùng việc, cần cạnh tranh nên đá nhau nhưng cháu thấy tệ tệ. Không nên nói giọng ấy. Chê mà vẫn cứ nhờ. Cô phải bảo cô ấy chứ. – Ừ cũng định,  nhưng cô ấy dữ mồm quá, với lại…kìa, lại có khách vào đấy cháu! Ngồi, ngồi vào ghế đi em! Mặt tươi rói, Lục ngồi phắt dậy, tay với nhanh cái hộp dầu dưỡng tóc…                                                                    

Quỳnh Linh

* Truyện ngắn

- Anh đừng sờ em!

- Vẫn thế cơ mà, không thích à ?

- Nhưng ở sân chùa thế này thì không thể.

- Rách việc thế. Nhìn kìa, chùa cũng là nơi cho các đôi đến lượn đấy chứ. Nếu dị ứng tình yêu thì họ đến làm gì? Khi khác nói được không? Anh cứ nào… Nhơn vừa nói vừa vít đầu Sao hôn chụt một cái – Càng chứng tỏ là chúng ta thắm thiết. Phật có độ trì thì càng có lý do.

- Bỏ em ra … – Sao loài người.

- Thơm đã, ai mà chịu nổi. – Nhơn cố kéo.

- Xin lỗi, nhà chùa là nơi thanh tịch, diệt dục, các cháu giữ ý chút đi - Một người đàn bà choàng chiếc áo nâu vỗ vai Sao nói nhỏ nhưng gay gắt. Nhơn nhăn mặt: Vớ vẩn, đến với Phật thì cũng phải yêu. Đến rồi để không còn là người nữa thì đến làm gì. Người đàn bà áo nâu trợn mắt bỏ đi – Mô phật, mô phật …

- Anh thật là…

- Em nhìn xem, ngữ ấy không chồng chết, muộn chồng cũng bị người đàn bà khác chen vào cuộc sống gia đình thì mới u mê nhường kia.

- U mê ? Anh bảo những người đi chùa là u mê ?

- Thì …

- Em cũng… Anh đi đi !

Nhơn nhìn một lúc không thấy Sao thay đổi nét mặt liền quay gót.

Sao bụng buồn lẩn vào khúi hương.

*

Một ngày qua, Nhơn gọi điện:

- Anh không có ý chê em, nhưng nhắc em đừng để cái đâu đâu làm ảnh hưởng đến cuộc đời mình.

- Nhưng ảnh hưởng chỗ nào ? Em là sinh viên giỏi. Anh cũng vậy. Em chả hiểu, trong học tập anh có đánh giá sâu sắc và toàn diện thế mà ở cuộc đời cái nhìn của anh đầy thiện cẩn?

- Chỗ nào?

- Rồi từ từ em chỉ.

- Anh không từ từ được. Với lại, nói cho em nghe nhá, cứ nhìn em chắp tay, lẩm bẩm khấn là thấy em già lắm. Thôi bỏ đi !

- Bỏ cái gì nào ? Bỏ anh hay bỏ Phật ?

- Ai lại đem so sánh anh với Phật. Anh làm sao so với Phật. Mà Phật đối với em sao quan trọng bằng anh ?

- Em chẳng biết nữa. – Sao trả lời lửng lơ. Nhơn đã đi thật.

Tan buổi, chẳng có người nào ngóng, Sao khóc không có người lau nước mắt. Phật bà nghìn tay nghìn mắt thế kia vẫn chả biết Sao buồn. Tay Người sạch thế, trên cao thế, có rẽ xuống quệt ngang mặt Sao không ?

Bởi vì Sao không đáng được như thế ?

*

Sao đi chùa chứ không phải đi lễ. Vì Sao nghĩ Sao chẳng thể cầu được cái gì tự dưng đến với mình.

Không tay xách nách mang, không trợn mắt lên nhìn bức tượng Phật mà tuôn hàng tràng ước vọng, từ đầu năm chớ giữa, từ nửa chớ cuối như nhiều người vẫn làm. Sao nhắm mắt, thả lỏng người, thưởng thức mùi hương dẫn lối vô thường. Nhưng Sao không đến được cõi vô thường. Nếu Sao quên những hơi thở đều nhẹ đến mấy và mất hết sự thăng bằng, Sao sẽ rơi bịch xuống nền chùa như thợ xây ném những bịch cát bẩn vừa vét trong những tầng nhà vừa xây.

Vậy là không dám hết mình. Sao cũng không nhận được trọn vẹn.

*

Công việc nhà báo đưa Sao đi nhiều nơi. Đến vùng đất mới nào Sao cũng tìm xem ở đó có bao nhiêu chùa và cố gắng đi bằng hết. Sao không lễ lạt, không phải đợi tàn hương xin lộc, nên Sao đi được nhiều chùa.

Xếp bảo, giá mà báo ta có một trang Phật thì tôi giao ngay cho cô. Có nghĩa là Xếp, một người “yêu già khinh trẻ”, cũng nhận ra cô có một sở trường riêng ấy. Lũ phóng viên lau nhau tập sự nhìn Sao vừa ngưỡng mộ vừa hài hước.

- Không đủ để tạo một bữa bún đâu. Đi đi .

Sao cười đáp lại những ánh mắt của chúng. – Thế cũng có nghĩa là Xếp nhắc mình đừng có mê tín dị đoan đó.

- Chị cũng thừa biết không phải tất cả những người đi chùa là mê tín còn gì.

- Có thể. Mà chả biết thế nào. Đến chị nhiều lúc cũng chả biết sao mình thích đi chùa đến thế.

Và Sao vẫn trôi trong tiếng chuông.

*

Không, chính xác ra thì từ ngày Nhơn bỏ Sao, Sao càng năng đến chùa. Sao băn khoăn, có đúng là dù trước tín ngưỡng, trước thánh thần, tình yêu có thể vượt qua? Giữa sân chùa có ngày Nhơn bảo: Đừng đòi hỏi điều gi chính xác tuyệt đối. Ngày Nhơn đi, Sao nhắc lại câu nói và hỏi như tinh yêu của chúng mình phải không? Nhơn im lặng.

- Thế có nghĩa là anh đã nhầm khi nói lời yêu em ?

- Không. Nhơn nói dứt khoát. – Điều đó không bao giờ nhầm ngay cả khi anh đã bỏ đi.

- Vậy thì đừng đi !

- Anh đi và vẫn linh cảm là mình quyết định vội vàng. Nhưng em à, anh có thể quay lại khi em cũng đã biết trở về với đời thường, dù đi giũa đời thường.

Thì em vẫn ở cuộc đời đấy thôi. Có điều cuộc đời nhiều cung bậc. Sao lên và xuống chứ chẳng trụ lại ở đâu lâu. Ngay cả trong lòng Nhơn, nơi Sao đã thấy yên ổn, xúc cảm và khát khao nhất. Vậy rồi đầu tiên là những tiếng đồng hồ điểm và sau là chính Nhơn đã để Sao bước ra từ đó đầy chụng chờnh. Sao tìm Nhơn trong những bước dạo sân chùa.

*

Giữa biến chuyển cuộc đời cùng nỗi lòng đầy vơi, Phật nhìn xuống những thân phận người bằng gương mặt bình thản. Im lặng. Sự im lặng dồn nén bung vỡ bao tâm sự người, bao khát khao nguời, bao ý đồ đen tối cá nhân cũng rất nguời. Ngồi giữa sân chùa Sao ngắm dòng người hối hả chen vào thắp hương khấn vái đến nhễ nhãi mồ hôi, mặt đầy thành tâm để khi ra lại phẩy tay phuồi phuội, thấy bụi hương bám sao mà khó chịu? Họ phẩy tay hay muốn trút hết lòng dạ, đến cả chút tàn hương nơi sân chùa? Sao cũng không biết nữa.

Nhưng kìa, ai như Nhơn. ánh mắt Sao chuyển từ đôi bàn tay lên khuôn mặt hồng, vì huơng, vì nhiệt người, vì hạnh phúc. Bên cạnh, anh đang có một nguời con gái khác, trẻ trung, có lẽ không xinh bằng Sao (Sao tự an ủi vậy) nhưng tràn trề hạnh phúc. Cả hai lướt qua Sao.

- Đó thành tâm là thế, huớng thiện là thế, em nhé. – Nhơn nói nhiệt thành, mặt hắt sáng. Cô bé gật đầu, mắt long lanh. Sao nghiêng chiếc mũ che nửa khuôn mặt lặng lẽ nghe. – Anh thích đến chùa lắm, cứ rảnh rỗi là ta cùng đi chùa nghe!

- Vâng.

Tiếng vâng mới nhẹ và ngọt làm sao.

- Có biết lúc nãy khi em thắp nhang anh khấn gì không?

- Sao?

- Khấn được ngủ với người bên cạnh, qua tàn 100 bó nhang !

- Phải hay trái !

- Em cứ giả vờ, anh nói thật này. Cách đây nhiều năm anh đã đánh mất một thứ ở đây, giờ quay lại tìm.

- Con cá mất là con cá to nhất, có thấy không? – Cô gái nhấm môi.

- Thấy em, em có chấp nhận không?

Cô gái giơ tay vả bốp vào mặt Nhơn rồi ôm bụng cười như nắc nẻ. Nhiều người đổ dồn những ánh mắt khó chịu loé như đầu huơng

- Sự thật thà đến thô thiển! – Cô bé ngoi lên dòng ánh mắt vừa cười vừa nói.

- Anh thô thiển hay em thô thiển. Sao em lại làm thế ở sân chùa?

- Thế là yêu, anh biết vậy mà. Bỏ qua đi. Em yêu anh. Yêu cái sự tối sáng trong anh. Cô bé vít tai Nhơn cắn cắn, nhay nhay.

Thực sự Nhơn là thế nào? Sao hất mũ để ánh nắng vun tràn khuôn mặt, dấn bước. Vì tán cô bé đó mà phải cố hay trước đây khi chia tay, không phải Nhơn không thích đi chùa mà không thực sự còn yêu Sao? Sao tự hỏi và tự dưng Sao thấy lòng thanh thản lặng.

Hôm nay, Sao mới biết mình tại sao năng đến chùa.

*

Cuối mùa lễ, với sự đồng ý của Xếp, trang báo “hướng thiện” của Sao được chính thức ra mắt.

Cuốn vào hiện thực, Sao tìm thấy sự an bình giữa dòng đời cuồn cuộn không Nhơn./.

http://vannghesongcuulong.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=6938&LOAIID=2&LOAIREF=1&TGID=1430

* Kịch

Nhân vật chính: Ông  Hựu , Bà Bân ,Chị Tảo , Anh An , Em Miên Cảnh 1: Một buổi chiều muộn. Nắng quái xiên rực góc thềm. Bà Bân ngồi dãi thẻ đếm những đồng tiền lẻ rồi rút tấm khăn tang từ trong túi áo thâm ra vuốt vuốt. Nước mắt chợt ứa tràn mí mắt. Bỗng có tiếng chó sủa. Bà Bân vừa nhổm người vừa lau vội mặt, vô tình để ngón tay cái đầy vết xước măng-rô cứa vào đuôi mắt đau, xót. Bà Bân: Ai đó? Cửa tôi có đóng đâu? Ông Hựu: Nhưng mà không mời thì ai dám đẩy cửa vào nhà bà? Bà Bân: Gớm, bác cứ câu nệ đâu đâu. Cán bộ lão thành đây ai mà chả nhớ. Ông Hựu: (cười hà hã) Đúng là cái bà xã viên nhớ dai. Tôi nghỉ hưu cả mấy chục năm rồi. Cán bộ thớ chi. Có ai coi ra gì đâu. Bà Bân: Không mà người ta bầu bác làm trưởng thôn? Bác thật dữ cái miệng. Cả làng biết tiếng bác. Ai dám bảo thế nào. Bác vào nhà uống miếng nước cho ấm bụng. Ông Hựu: Thôi, ngồi ở thềm cho nó mát. Bà vào pha trà rồi ra nói chuyện. Bà Bân: (vừa te tái đi pha trà, vừa nói vọng ra) Dưng mà em nghĩ chắc chả phải bác sang đây để uống nước xuông. Ông Hựu: Bà thừa biết không dưng ai lại sang kiếm miếng nước ở nhà bà góa…Ấy chết, tôi nhỡ mồm. Xin lỗi, xin lỗi nhá Bà Bân: (dài giọng) Bác có nói sai đâu mà phải xin lỗi? Ông Hựu: Thôi thế này, tôi nói thẳng. Sáng ngày kia, làng ta tổ chức một đoàn đi lên tỉnh đấy. Nhà mình ít người, thôi thì như những nhà vắng yếu khác, bà cứ đóng cho ít tiền làm lộ phí. Bà Bân: Lên tỉnh làm gì hả bác? Ông Hựu: Kiện! Bà Bân: Ấy chết! Ông Hựu: Chết? Chết là chết thế nào? Không đi kiện mới là chết! Bà Bân: Sao thế ? Mà đóng bao nhiêu? Ông Hựu: Khoan nói chuyện tiền. Nói cho bà hiểu đã. Phong thủy bao năm đã khẳng định: Cái gò thiêng đầu làng làm nhiệm vụ chấn hưng làng ta. Các long mạch ngầm, các hướng thiên phong dù có độc mấy qua đến đấy, chạm phải đấy đều chệch sang hướng khác. Có phải bỗng dưng mà dân cả làng đến đó để thắp nhang đâu. Bà Bân: Em tưởng người ta chôn ở đó thì đến mà khấn chứ …Hôm nay, em vừa đi đám ma chồng bà Phận ngõ Lò Gạch, vẫn chôn ở đó mà? Ông Hựu: Đúng là đàn bà, cạn nghĩ. Chôn thì đào lên chứ bà tưởng à. Bà muốn xem bản đồ quy hoạch thì sang nhà tôi cho xem. Có cả các góc các diện, với không gian ba chiều trên máy tính xách tay chứ bà tưởng à. Thằng Miên nhà tôi học đại học ở thủ đô ấy nó…(ngập ngừng) Mà thôi, bà chả cần biết kỹ làm gì cho mệt. Tôi nói bà biết nhá, tỉnh họ quyết san phăng teo cái gò đó đi đấy. Bà liệu mà lo lấy chỗ di chuyển mồ mả ông nhà bà. Bà Bân: Thế ạ? Ông Hựu: Giờ này mà còn thế ạ. Cả làng người ta đang sôi lên kia kìa. Các bà quan tâm đến cái gì không biết. 100 nghìn! Đóng khẩn trương cho tôi. Bà Bân: Thì bác cứ uống nước đi. Mà em hỏi…Thế không đóng có được không? Ông Hựu: (chợt nói vóng lên) Tùy bà. Nhưng tôi nói trước là cả cái làng này sẽ cạch mặt bà ra đấy. Rồi chết chả có ma nào nó đến. Chả ai đào huyệt. Chả ai khiêng đâu. Đừng tưởng con bà trên thành phố thì chết không về cái làng này. Bà Bân:  (vơ vội cái nón úp lên cái khăn tang) Bác nói lạnh cả người. Em làm sao mà phải chết ngay. Thôi thế này, để em đi vay. Em sẽ sang tận nhà bác đóng. Đúng là em chỉ quan tâm tới củ sắn củ khoai thôi… Ông Hựu lòng khòng đi ra. Chị Bân te tái chạy vào, vừa đi vừa đánh tiếng. Chị Tảo: Cháu sang vay ít tiền đây. (đon đả) Bà Bân: (giật mình ngẩng lên) Cô làm tôi hết cả hồn. Chị Tảo: Bác cũng lo tiền hả? Làng mình đâu cũng nhộn sục lên vì tiền. Bà Bân: 100 nghìn chứ phải ít đâu. Nhưng nghĩ, từ chối mà để chết không có người khiêng cũng cứ cấn cá lắm. Ông Hựu vừa sang tôi. Ôi, đi vận động quyên góp chống đối chính quyền mà cứ oang oang, chả thấy thì thầm thì thụt gì cả. Thời mới có khác. Chị Tảo: Bá chả biết rồi. Ông ấy tập hợp được gần hết các cụ cao tuổi với thanh niên trong thôn đấy. Lại còn Chánh văn phòng tỉnh gửi mail về. Thư điện tử ấy và cả đối thoại qua mạng nữa. Khiếp lắm. Mọi cũng đang hỏi xem thế nào. Chúng cháu ít tuổi, cứ các bá sao thì chúng con theo vậy. Bà Bân: Ơ, cái con này, mày làm y tế, có chân trong ủy ban xã tao mới sang hỏi. Mày còn nói thế thì tao biết làm sao? Chị Tảo: Con có chân nhưng có quyết được đâu? Vả lại, làm cán bộ gì thì cũng vẫn là người làng, vẫn phải theo lệ làng. Có sống được một mình đâu bá. Bà Bân: Thế mày bảo tao nộp tiền hả? Chị Tảo: Nỗi sợ cứ ở đẩu ở đâu không bằng lo mình bị xa lánh, bị tách khỏi cộng đồng. Người làng đang nói, coi như chó nó sơi mất mấy chục yến khoai vậy bác ạ. Bà Bân: Hả? Dào ôi… Chị Tảo: Hội đi kiện, cái hội gọi là “bảo vệ công dân” ấy nói rằng: Ai dư người thì khăn gói đi kiện, còn không thì đóng tiền, 100 nghìn, quy ra thóc cũng được. Họ còn chuẩn bị cả chăn màn lương thực, bàn nhang nhất quyết ngủ hè, thắp hương biểu tình đấy bá ạ. Bà Bân: Khốn nhỉ. Bảo thế là nhiều thì cũng là nhiều. Bảo ít cũng không ít chứ lị. Mà xã không có ý kiến gì à. Chị Tảo: Hôm họp, rồi loa xã cũng nhắc nhở đấy. Không được kích động, không được làm mất trật tự. Không được… Nhưng luật cho dân được kiện mà. Nghe bảo, đường làm thì hai phần ba dân xã này mất nhà, không thì cũng mất vườn. Với lại, sắp hết nhiệm kỳ, bà chủ tịch xã cũng không muốn làm ầm ĩ. Biết đâu được nhiệm kỳ nữa. Hoặc không, hết quan lại làm dân bá ơi. Bà Bân: Quan nhất thời dân vạn đại. Nhưng kiện thế này, tôi e như cái thời phong kiến ấy. Mồ mả thế biết làm sao? Thôi tôi đi cân thóc đây. Chị Tảo: Ơ kìa, sao bá vội thế, để xem thế nào đã. Bà Bân: Ừ thì thắp cho ông ấy tuần nhang. Chị Tảo: (ngập ngừng): Hay là…bá này, bá cứ từ từ, chưa có quyết định gửi về làng, mới phong thanh tin từ trên tỉnh, làm sao mà đã phải kiện, bụng con nghĩ thế. Cảnh 2 Vợ chồng chị Bân đứng sau cánh cửa sắt. Cửa bị đổ ximăng cao ngang ngực. Họ vừa đập xành xạch vừa chửi át tiếng nhạc nhảy ầm ĩ đang vọng đến (từ nhà ông Hựu). Chị Tảo: (gào) Bá Bân ơi! Giúp cháu với. Bà Bân: (vừa chạy vội vào) Tảo ơi, Tảo ơi! Có chuyện gì thế? Chị Tảo: Ôi may quá, bá giúp con với. Đứa nào nó đểu, nó ghen ăn tức ở hay sao mà nó đổ xi măng vào cửa sắt nhà con rồi. Chết cứng ra đây này. Không sao mở cửa được. Bà Bân: ( vỗ đùi phành phạch.) Trời ơi, cái quân ác man. Sao nó lại thế này cơ chứ. Bá làm sao mà cậy ra đây. Chị Tảo: Bá giúp con gọi thằng thợ sắt. Nhờ nó cưa ra chứ làm thế nào được. Muộn hết cả giờ làm rồi, hôm nay lại có buổi tiêm phòng cho các cháu nữa chứ bá. Cháu không ra, ai lo việc ở trung tâm y tế đây. (chuyển giọng gắt) Thôi đi, mình không đục được đâu, có đến tối, mà mọi người lại cười cho. Chồng chị Tảo: (thả búa, suýt rơi vào chân vợ, vừa thở vừa chửi: Ông mà biết đứa nào ông thiến! Cứ đợi ông ra! Bà Bân: Đồ nghiệt súc, nó định giam chết người ta ở trong này chắc. Đứa nào không biết? Báo công an chưa? Chị Tảo: Nó cắt cả điện thoại rồi. Chồng chị Tảo: (nhặt lại búa, nện lấy nện để, miệng làu nhàu) Thôi bác khẽ khẽ thôi.  (Rồi chửi vống lên) Cha bố đứa nào chơi đểu nhà ông! (Rồi đi vòng ra) Để tôi đi tìm xem có cái gì đào được. Chị Tảo: Chả biết ai. Nhưng con không dám chắc là có liên quan đến cái hội “bảo vệ công dân” hay không nữa. Tối qua con chả bảo bá là từ từ…Hay họ nghe thấy? Họ cho là con phá đám, bàn ngang. Thôi bá nhanh chân hộ con! Bà Bân: Được. Chờ bá tí nhá. (Chạy ra, rồi lại chạy vào, tay lôi An xềnh xệch) May quá, cậu ấy đang chạy thể dục ngang qua. Anh chị báo cáo đi. Tôi đi gọi thợ. Chị Tảo: Cậu An công an đây rồi. Ối chú ơi, chết đến nơi rồi. Anh An:  Có chuyện gì thế này ? Chị Tảo: Cậu An công an đây rồi. Chúng nó nhốt…muốn giết người… Anh An: Chị nói sao. Ai giết, giết ai? Chị Tảo : Thì nhà tôi đây. Chúng đổ xi măng đúc cửa sắt rồi còn gì. Nhà có cổng, có tầng đâu mà bảo trèo. Làm lấn ra mặt đường, có mỗi cửa thoát thì bị chặn. Ngộ mà trong nhà có cháy, hay lũ đêm thì chạy đi đâu? Anh An: Chị cứ bình tĩnh kể . Không có lũ đâu. Chị Tảo : Chả đang mùa lũ là gì. Anh An: Hôm qua chị có cãi nhau với ai không? Chị Tảo : Không. Bà Bân: Lạ nhỉ? Anh An: Thế gần đây? Chị Tảo: Cũng không. Bà Bân: (vào) Anh có đục được cửa cho người ta không? Phải có xà beng. Ôi mà cũng chả được. Tôi gọi hàng thợ sắt nhưng họ từ chối. Nói hỏng cưa, thợ nghỉ. Chỉ nhận đặt hàng. Chị Tảo: Thế ư. Bà Bân: Mà vừa thoáng thấy tôi là cái con mẹ hàng sắt vội lảng luôn ra nhà sau chứ lị, gọi mấy cũng không thưa. Anh An: Để cháu kêu mọi người tới giúp. Bà Bân: Làng vắng lắm. Họ đi đâu không biết. Mấy cái cửa hàng cũng đóng cửa. Cái tụi hay lê la, chè cháo cũng không thấy đâu. Chị Tảo: Hay là..Họ đi lánh kiện rồi? Hôm qua cháu thấy mấy chị đưa con đi lấy thuốc tiêu chảy chỗ cháu cũng bàn là mai về bên ngoại hoặc lên phố, hay đi chợ xa. Tạm lánh, cho qua cái đận thu tiền đi kiện này đã. Có gì tính sau. Anh An: Tình hình không đơn giản rồi. Cháu mới về nhận nhiệm vụ ở xã này, đã cố gắng nắm bắt tình hình mà vẫn còn sơ sểnh quá. Bà Bân: Xét sau, giúp cái nhà chị Tảo này đã. Anh An: Vâng, tất nhiên rồi. Bác Bân có xà beng không? Kiếm cho cháu mấy cái. (Ra) Cảnh 3 Mọi người xúm vào xem Miên, con nhà ông Hựu lăn lộn cào cấu, nhề nhãi, nhễ nhại ngay lề đường quốc lộ. Máu của Miên từ cổ chảy xuống đẫm ngực áo. An chạy đến thấy đám đông liền rẽ lách vào, thấy Miên như vậy anh vật lộn ghìm giữ Miên. Anh An: Mọi người giúp cháu một tay. Không nhanh cậu ta quá đà, tự hại mình chết mất. Ai đó gọi người nhà cậu ta đi. Bà Bân: (vào, tay cầm cái xà beng) Lại sao nữa thế. Sao sáng nay lắm chuyện vậy? (Đặt cái xà beng xuống, ghé nhìn Miên) Ôi. Hãi lắm. Chú là công an, chú có võ, chứ…Nó bị động kinh từ bao giờ thế nhỉ. Máu me thế có lây không? Để tôi gọi xe ôm đưa đi viện nhá. (Chạy ra) Ông Hựu: ( vừa chạy vào vừa la toáng) Con ơi là con. Nó làm sao thế này? Anh An: Bác bình tĩnh. Em nó…Cháu hiểu, không phải đến viện đâu. Qua cơn này đã. Ông Hựu: Sao? Để tôi đưa nó về nhà. Anh thấy nó ở đây lâu chưa? Anh An: Cháu đang đi về lấy cưa sắt thì gặp mà. Vừa thôi. Ông Hưu: Dậy, Miên, về. Chắc say ngã hả. Uống từ hôm qua mà còn say. Có chén nhỏ chén to gì cho cam. Mà mày để cái túi… Nãy giờ có ai thấy cái túi của cháu nó đâu không? Anh An: Bác tìm gì? Ông Hựu: Túi…ư..tiền. Thôi mất rồi. Con ơi là con… Anh An: Tiền gì hả bác? Ông Hựu: (ngập ngừng) Tiền..tiền …tiền quyên góp đi …đi … Anh An: Kiện? Ông Hựu: Phải. Kiện không cho mở đường. Không để mất nhà, mất vườn. Thế mà… Sáng nó viết giấy lại đây này. Nó bảo nó cần gấp. Bao giờ kiếm lại được nó quay về trả bố. Nhưng cái thân tôi lấy đâu mà trả dân làng đây. Lại còn đi kiện. Không kiện được thì vừa mất nhà, vừa bị dân làng đào mả bố lên ấy chứ. Anh An: Xã đã thông báo, giải thích là chưa có quyết định gì sao các bác vẫn chưa thông. Ông Hựu: Đợi thông báo thì tất cả đã xong rồi. Khổ tôi chưa, tưởng được mở mày mở mặt nhờ nó thế mà… Bà Bân: (Chạy vào): Đợi tí mới có xe, nhà nó còn phải mặc quần áo. Mà nếu là động kinh thì chữa được hay sao đấy. Người ta vừa mách tôi, chỉ cần giữ cho qua cơn là lại tỉnh như không ý mà. Anh An: Bác phải cho em nó đi cai nghiện thôi. Ông Hựu: Hả, nghiện? Nghiện gì? Sao nghiện? Thôi rồi! Bạn nó nói bóng gió tôi không tin còn đuổi chúng đi. Biết làm sao bây giờ. Nó nghiện thật ư. Bà Bân: Hẳn nào, lúc nãy tôi nhờ mấy người họ lại bĩu môi, nói; Động kinh gì, khéo bị “ết” rồi. Động vào cho lây à. A. Nó tỉnh rồi. Này, này, ổn chưa cháu? Mày làm sao? Em Miên: Cháu…Cháu định ra đây bắt xe đi Hà Nội. Ông Hựu: Hiểu rôi. Nhưng tiền mày để đâu? Em Miên: Cơn lên…Con cũng không biết nữa, chưa kịp mua… Ông Hựu: (giọng đay nghiến) Cha bố mày con ơi, giết tao đi…Không chỉ mày chết mà cả bố mày cũng thế, nhá. Anh An: Bác bớt giận. Để cháu. Thế này là thế nào? Miên! Em Miên: (Giọng thập thõm) Dạ…Cháu cần tiền quá. Cháu…cháu bán mấy cái xe của bạn với người yêu rồi. Không trả thì không những không được học mà cũng chả sống được ấy chứ. Cháu…cần tiền để … Ông Hựu: Hút phải không thằng mất dạy kia? Bà Bân: Kìa ông Hựu. Cháu nó vẫn còn đây mà. Ông Hựu: (giọng cay đắng): Nhưng bà xem người nó có ra người hay là quỷ. Em Miên: Con xin lỗi bố. Anh An: Bác cho em nó nghỉ chút đã. Ông Hựu: Ôi cái giống nghiện, nó dẻo mồm lắm. Sao bao nhiêu năm làm việc, tiếp xúc đủ hạng người mà vẫn bị chính con mình lừa? Mày nói cứ như thật ấy con ạ. Thế còn chuyện đường xá.. là sao? Anh An: Cậu cứ nói thật, tất cả chưa phải đã muộn hết. Em Miên:  Con … Ông Hựu: Thôi rồi con ơi, cũng không phải hả? Ra mày tính lừa tao phỏng? Mày mớm để tao đi dụ cả làng ư? Thế mà không cầm dao giết tao luôn đi. Tại sao? Hả? Em Miên: Con vào mạng internet. Thấy có nhiều trang web kích động thanh niên làm người hùng, chơi khác người, con thử, lại bị bạn rủ rê, (hét lên) con…con không đủ sức từ chối. Bà Bân: Thế mà lại có gan lừa bố.. lừa chúng tao? Em Miên: Bố ơi con biết lỗi rồi. Con chỉ định thuê đồ họa vi tính làm mấy trang bản đồ quy hoạch giả để…kiếm chỗ bố ít tiền. Tính dụ bố bán nhà trước khi bị quy hoạch mất đất. Không ngờ bố cho cả hàng xóm xem. Rồi người ta tin, người ta hỏi. Con thấy có cơ làm ăn à… không, có cơ “mượn” tiền được nên con tính tiếp chuyện lập sổ, quyên góp, xin chữ ký, viết giấy biên nhận, làm cam đoan lo được chuyện xin nắn đường, rồi tổ chức biểu tình. Bà Bân: Mày có biết, mày làm bá với dân làng mất ăn mất ngủ không Em Miên: Nhưng không phải lo nữa. Người gọi điện, giả Chánh văn phòng tỉnh cho mọi người tin, là bạn cháu thôi. Ở quê, hễ có đám ai cũng sợ không người đến dự. Bố tốt tính, nhưng bố cũng xót của, lo cho cái cá nhân. Nếu không lo làm đường mất nhà, mất đất, mất mồ mả, bố cháu và các bác hội người cao tuổi có kêu gọi mọi người cùng “chống đối” cho có sức thuyết phục không? Bố đừng nhiếc con. Đừng ép con phải chết. Anh An ơi giúp em. Ông Hựu: Nỏ mồm chưa cái thứ nghiện. Mày còn đổ tiếng ác cho tao à. Cái thân già này mày cũng không tha. Ôi tôi muốn chết quá giời ơi. Tại tôi, tại tôi tất cả. Không phải tại nó. Chuyện phải đi kiện để không bị “đám không người” là bịa a? Tao mà chết bây giờ là thành đám tang không người viếng đấy. Anh An: Thôi các bác, ta cứ về đã. Chuyện sẽ có chính quyền giải quyết. Bá Bân giúp cháu, đừng để bác ấy xúc động quá. (Ông Hựu quỵ xuống.) Kìa! Bác Hựu! Em Miên:(hét lạc giọng) Đừng chết bố ơi. Không, không … Bà Bân: Sao tay áo nó đầy xi măng thế nhỉ, a…Mày đổ xi măng? Thôi chết, còn cái nhà Chị Tảo, khéo chết trong đấy mất, nhanh nhanh lên, cậu An! ( Tất cả, người chạy, người bìu, níu nhau ra)

Truyện ngắn

Giá như nàng có thể yêu người khác? Giá như nàng gặp được người có khả năng làm nàng quên đi tất cả? Buồn đau, thất vọng, nàng khóc với những giọt nước mắt xót như máu. Nàng đã phải trả giá bằng cả tuổi trẻ, mộng ước, khát khao của thời sung sức nhất để nhận ra rằng: Nàng đã lầm lẫn và tôn thờ ảo ảnh. Tất cả không như nàng tưởng. Chẳng hiền lành. Chẳng thật thà. Chẳng ngoan ngoãn. Chẳng thông minh. Chẳng đàn ông. Và nhất là không có tình yêu như nàng đã nghĩ và tin. Hoá ra lại tầm thường: Không biết yêu, không biết nghĩ đến người khác, hèn nhát và chây lười. Cả quãng đời đã qua chỉ nghĩ đến dựa dẫm. Đâu dám sống bằng khả năng và sức lực của mình? Chỉ tính chuyện đến với những đồng tiền ban ơn. Bao năm nữa? Hay đến lúc xuống mồ cũng phải nằm trong chiếc quan tài của người lạ? Điều gì làm cho chàng quan tâm: Tình yêu? Tình dục? Hay danh vọng? Thừa thãi sức lực phiêu lưu trong tình ái. Phung phí thời gian vào quyền lực hão huyền. Tiến thân bằng cách trông chờ, bám bíu Nàng có thể cứ chờ, mãi ảo tưởng về những điều không có? Hay cho chàng tự do lăn theo con đường mà chàng đã chọn? Để rồi khi qua hết những con dốc dài, chàng sẽ ôm danh vọng thẫn thờ mà bù đắp cho tâm hồn bê bối, sửa đổi lối sống, chạy chữa cho thói quen đớn hèn của mình? Còn nàng? Nàng tự bôi tro, trát trấu vào mặt mình. Liệu có khi nào nàng quên hết chuyện tình phũ phàng nhỉ? Tại sao quá ngu đần để tin rằng chàng yêu và là nhất khi chàng nói thương, nói nhớ nhưng xa nàng hàng năm? Chàng nói nọ kia và dựng bia chăm sóc bằng miệng. Có tình yêu nào, có ai yêu ai mà lại không khát khao được gần người yêu? Có ai yêu để xa, để mặc người yêu trong một phần lớn cuộc đời? Dù quỹ thời gian của mỗi người ai dám chắc là dài hay ngắn. Cứ tự huyễn hoặc mình, tiếc cho mình mà nghĩ tình yêu đẹp, quá khứ đẹp. Nàng than thở trách cứ tuy nhiên đã bỏ qua, tha thứ hết cho chàng như một người tình vị tha nhất. Chàng không về quê thì nàng theo lên thành phố. Nhưng đúng lúc ấy chàng lại muốn làm một cuộc cách mạng cho cuộc đời. Tự làm mới hay là cũng là kế hoạch dấn thân cho một cơ hội mấy ai ngờ. Tập làm người tốt? Thử mình vì mọi người? Sau một hồi cố kiết ở lại cho được chốn phồn hoa lại tình nguyện ra hải đảo, làm người giữ cột mốc tổ quốc thay cho một người bạn không thân trong đợt tăng cường. Sự lột xác nàng đã từng mong thành hiện thực lại làm nàng không chịu nổi. Thì ra, nàng đã yêu chính bản thân với những điều tốt xấu mà anh ta có. Lần đầu tiên nàng nhận ra hình ảnh thật của mình. Nàng sợ. Đã đến lúc nàng phải dũng cảm, chấp nhận sự thực. Một thực tế, một con người không thể khác. Hãy sửa chính mình chứ đừng mong người khác thay đổi vì nàng. Hãy cố, để được thở, và trút những nhịp thanh thản cho đến hơi cuối cùng. Cố lên nàng ơi! Có lẽ đây là những dòng chữ cuối cùng của nàng. Bởi, từ lúc nàng bứt lòng ra để viết đến lúc người ta thấy nàng lạnh cứng chỉ khoảng nửa giờ. Nửa giờ. Hai địa điểm. Nhà nàng và nhà chùa. Một nơi có cuốn sổ viết tay và một nơi có xác nàng. Nàng đã chuẩn bị khá kỹ trước khi ấn định nơi nàng bước bước đầu tiên vào cõi vô cùng. Các điều tra viên đều xác nhận khả năng định đoán đó là đúng. Nét mực còn mới. Xác nàng rõ ràng. Đôi mắt nàng mọng cứng. Dầu thế, nét mặt nàng vẫn có vẻ nhẹ nhõm, thanh thản. Như còn cảm được hơi ấm phả ra từ làn môi, nghe được tiếng cười thoảng từ khoé miệng. Người ta dò tìm thông tin khắp nơi, giải thích thắc mắc, biện minh cho cái chết của nàng. Cái chết bước đầu được nhận định là tự tử. Có điều, người ta đến chốn chùa mong quên đời, ẩn mình, chết phần đời…Có! Nhưng để huỷ hoại cả thân xác như nàng thì thật hi hữu xưa nay. Người còn muốn lánh nơi cửa chùa là còn chưa dứt hết được với đời. Lại nữa, nét chữ với tâm sự buồn nản của nàng lại viết như để cho người khác, và về người khác. Một con người thật kém may mắn, thật buồn, thật thất vọng. Nhưng không hề muốn chết. Nếu nàng viết cho mình, tự động viên mình “cố lên nàng ơi!” thì sao nàng lại tìm đến cái chết nhanh đến vậy? Không ai nhìn thấy có người nào bên nàng lúc nàng đến chùa. Cũng không có dấu vết khả nghi nào cho phép phán đoán nàng bị bức tử, ám hại. Nàng chết mà như nằm dựa lưng, ngưng nghỉ chốc lát bên gốc cây hoa đại. Mắt nàng không mở. Mặt hướng lên trời. Nơi có những bông đại trắng đang mùa toả hương, quện trong hoa nắng. Những bông hoa chấp chới, chen lẫn giữa nâu bạc thân cành, sớm vẻ già nua, ghồ ghề, khúc khuỷu. Quanh nàng, cây đại trải tấm thảm hoa gọi hương đất, dâng lên cùng màn sương buông, ôm lấy thân thể nàng. Hai người đầu tiên nhìn thấy nàng đã ngỡ ngàng và nhẹ bước. Họ lén ngắm vì nghĩ nàng đang ngồi nghỉ, một cánh tay vòng bấu lấy thân cây. Gió đưa đẩy, rồi thổi tung vạt áo nàng. Cho đến lúc gió thốc mạnh, bật tung hai cúc áo ngực, nàng vẫn không có cử chỉ gì tỏ ý muốn sang sửa, họ mới dấn bước đến gần. Sững sờ. Hai điểm lung linh họ nhầm tưởng là đôi mắt nàng đang ngước lên cành cây chỉ là hai đốm sáng, buông theo vệt nắng rọi vào mặt nàng, qua kẽ lá ô hoa. Họ cố tình đi qua mặt nàng bằng những bước chân loẹt qoẹt. Tiếng động không làm nàng tỉnh. Tảng lờ đi qua để lại ngoái nhìn. Và quay lại. Đứng trước nàng, họ gọi: Cô gì ơi! Không có tiếng thưa. Khuôn mặt nàng như trắng bong lên trong bóng nắng, như muốn tan vào màu trắng của thảm hoa. Họ la to sau khi nhận ra mình đã quá chăm chú nhìn. Mà càng nhìn càng thấy nàng giống một bức tượng. Người con gái cúi xuống. Chưa kịp nắm lấy vai nàng để lắc gọi đã hốt hoảng bước giật lùi. Cảm nhận nữ giới cho cô linh cảm về một nỗi sợ hãi, dẫu mới mơ hồ. Và rồi chính họ đã dắt díu nhau chạy ra cổng, tìm người lo giúp. Nàng không biết cái chết của nàng đã tạc một bức tranh đẹp, và ám ảnh thế nào cho những con người chạy đến bên nàng lúc đó. Nắm nhang trên tay vị sư cứ rung rung, rơi lả tả xuống chân cùng nỗi sợ hãi dâng ngợp trước bàn nhang. Đôi nửa tình nhân ra đi khỏi chùa bằng những bước chân lâng châng như nổi, như không phải của mình. Dự tính nói một lời trước bàn nhang sao cho thật thanh thản của họ đã không thành. Tại bàn nhang này, cách đây một tháng nửa ngày, họ đã bên nhau, vừa chắp tay vừa liếc sang nhau. Họ xin thần linh chứng giám tình yêu. Nay, họ chia tay. Ngỡ chỉ một lời hay chỉ cần một cú cúp điện thoại như bao thanh niên thời hiện đại. Những thanh niên trẻ như họ, diện mốt như họ – vẻ ngoài, cũng mơ hồ, sợ hãi đâu đâu về các thế lực thần bí siêu nhiên – ở vẻ trong. Chính cái vẻ trong đầy mâu thuẫn với đôi môi son, chiếc áo pull bó chặt lấy bắp tay trắng nhẽo, lọn tóc nhuộm vàng hoe ấy đã lại đưa họ đến chùa. Cũng chỉ định thắp nén nhang, nói vài lời, mà họ biết là sáo nhưng cũng đủ cho họ bấu víu, tin tưởng: Thế đã xong. Một kết cục sòng phẳng và đẹp đấy chứ! Ai ngờ họ gặp cái chết của nàng. Nỗi sợ hãi khiến họ không làm được điều họ muốn. Nỗi ám ảnh họ là thảm hoa, khuôn mặt nàng trắng trong như nước, và mùi đại hương nồng – mà khi này họ suy luận có khi nồng tê hơn vì có mùi nàng gom lại. Cái chết của nàng như trận mưa đá xuống xóm nghèo với ngôi chùa nhỏ. Ào ạt. Bất ngờ. Ấn tượng. Chóng tan. Sau khi đã lưu lại những vết sứt mẻ. Nhưng cái chết của nàng lại rộ lên ở từng ngõ ngách phố huyện. Đầu tiên là tiếng rao kích thích trí tò mò của những chiếc loa bán báo mới. Tiếp đến, đôi trai gái phát hiện ra xác nàng cũng lên mặt báo. Những dòng kể, các chi tiết dài dần, nhiều hơn theo thứ lần họ làm chứng hay trả lời phỏng vấn các báo ưa tin giật gân. Họ ngồi bên nhau gật đầu khẳng định, bổ sung cho nhau cả sự thật và cả những hình ảnh ngày một nhiều thêm nhờ cảm xúc của họ. Ảnh của hai người xuất hiện lúc cười, lúc ảo não trên báo. Rồi sau, hai người biết rủ nhau đi ảnh viện chụp đôi, để dự trữ ảnh, nhỡ có phóng viên nữa tới tìm. Họ trau chuốt dung nhan của họ trên mặt báo, nhanh đến không ngờ. Tô vẽ cho nhau và mau chóng làm lành khi nào chính họ cũng không biết. Nếu thực sự có linh hồn thì nàng có lẽ được chút vui, khi thấy họ nhờ cái chết của nàng mà biết đâu cứu được cuộc tình. Dù cuộc tình ấy đến, và cũng đã định đi một cách chóng vánh. Đôi trai gái vẫn tự biện minh cho mình rằng: lần này, hôm nay, đi với nó cũng bởi cái chết của người con gái xấu số kia. Lại còn nổi tiếng nữa. Nhưng còn cả chuỗi ngày dài của cuộc đời sau? Trong khi đó, chàng của nàng cũng nổi cồn tên tuổi. Như người hùng biết gạt tình cảm ra bên trên con đường danh vọng. Phỏng vấn, hội thảo, tình yêu, lý tưởng, và cống hiến… Khác với ý định đánh đổi cuộc đời của nàng cho chàng với cuộc sống khổ hơn chết. Chàng sẽ bị ám ảnh, sẽ là kẻ bạc tình vô ân đáng khinh đối với những ai dành phần hơn cho chuyện tình cảm, nhất là với phái nữ. Nàng đâu biết càng ngày người ta càng hâm mộ cái bất thường, cái khác người, nhuốm tý phá phách và cuồng điên. Chính nàng đây cũng đã quyết làm cái điều khác người. Quyết vì muốn, vì cho vậy là nên, là tận cùng. Án lương tâm về cái chết của nàng mãi không được xác định được rõ ràng. Ngoại trừ kết luận: có thuốc độc trong dạ dày của nàng. Nàng đã tự tử! Rồi có bao buổi chiều như hôm nay, mấy cô gái theo bước nàng quyết quên mình vì mối tình những tưởng đã là tất cả? Nhà sư lập một cái am, có bát hương nhỏ dưới gốc cây đại thờ vong nàng trong tiếng mõ buông mỗi buổi chiều – Âm thanh mà nàng không biết sẽ là duy nhất nhắc đến nàng, khi câu chuyện về cái chết của nàng lùi vào dĩ vãng… Giờ đây, nàng nghe được trong tưởng tượng tiếng mõ nhẹ mà khắc khoải… * Bà vãi già đưa tay gõ cọc cọc vào cán chổi dừa. Gương mặt lìa hồn của cô gái đang ngồi dưới gốc cây đại làm bà mãi mới dám cất tiếng nhắc: - Này, chiều rồi, cô ra cho già đóng cửa… Ngẩn ngơ ai bỏ rơi tiếng mõ. Gió quẩn khói hương. Ngày đang qua. Cô gái đi về hướng đợi… QUỳNH LINH http://vannghesongcuulong.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=8374&LOAIID=2&LOAIREF=1&TGID=1430

Quỳnh Linh

Hiện ở Hà Nội, Biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Tác phẩm đã xuất bản: Tâm đêm (tiểu thuyết) NXB Trẻ 2001. Giấc mơ son phấn (tập truyện ngắn) NXB Lao động 2004. Gió thổi ngoài hiên ( tập truyện ngắn) NXB Lao động 2006.

* Tạp bút

Xuân xanh non rón rén từng hạt mưa. Mẹ đưa tấm áo bông trần khẽ nhắc: Mặc vào đi con. Sao sớm vậy mẹ? Mới rét nhẹ mà. Xuân đến bậu cửa rồi đấy. Nhẹ ngọt thế mà giá buốt lúc nào không hay đâu con.

Mẹ vẫn còn nói thế. Thời bây giờ có ai làm bậu cửa nữa. Cái cũ qua rồi! Thế sao bây giờ thanh niên quay trở lại diện mốt áo bông chần? Cái loại áo thời bà từng ước mơ. Thời mẹ anh cho là sang trọng. Thời anh coi đồ tẩm, sản phẩm của bao cấp. Còn thời con anh, nó lại nghĩ rằng sành điệu, đồ “zin”.

Im lặng. Mẹ ngẩn nhìn con mà như thể thấy gì phía sau con. Một ô cửa sổ? Cong khoảng trời xanh? Thuở khuôn mặt con bầu bĩnh, lấp lánh ánh mắt trong, con cứ lon ton chạy là mẹ lại đi theo, để đôi lúc bất chợt lao tới giữ rịt con lại. Thường thì trước cái bậu cửa bằng gỗ bạc sơn mà nâu bóng dấu thời gian, đời người.

Chỉ có mấy chục phân bậu cửa mà con đã phải cố gắng dường nào để biết dừng, hiểu cách qua nó. Và mẹ thường xuất hiện đúng lúc bên con trước cái ngưỡng tưởng chừng bé nhỏ ấy.

Bước qua rồi mới thấy, đời người có bao chặng đường trải dài vô tận dưới chân ta, ai nhảng qua, ai đi đến tận cùng? Không ai có thể định trước, nhưng nhìn lại, thấy tồn tại quá rõ, thấy có lúc đã cố vượt cho được mà rồi mỗi lần qua vẫn thả bước như không. Quen thuộc quá thành ra hờ hững.

Nhưng nếu một mái nhà không được hạ xuống, một cái nóc mới không được cất lên, bậu cửa vẫn ở đó.

Bậu cửa nhà mình, con bấu đến đỏ cả tay, lẫm chẫm cho tới ngày biết đi. Bậu cửa nhà mình, cái giới hạn quá sức cho con cố trèo qua lúc mới tập ăn cơm nát. Con từng khao khát được mẹ nhấc qua bậu cửa vào nhà vì những nỗi sợ rất vu vơ thủa nhỏ.

Có lần, vắng mẹ, con đã chạy oà về ôm lấy bậu cửa, tìm cách lăn cả người qua khi lá khô theo bóng nắng đột nhiên rơi đầy hiên nhà. Qua bậu cửa, vào nhà mình, con như được nằm trong vòng tay mẹ cha. Êm ấm, bình an.

Thủa nào xa, con cùng lũ bạn ào vào nhà, la gọi mẹ ầm ĩ: Khát, chúng con khát, đói lắm mẹ ơi. Mẹ bưng cả rổ ngô mà có lúc con đã nghĩ mẹ rang từ những giọt mồ hôi lăn theo tiếng cười, chìm giấu giữa cuộc đời bao dòng nước mắt. Lũ chúng con, dựa, ngồi, bấu chật khuôn cửa, trông dáng mẹ ngồi trên bậu cửa bốc từng nắm đẫy ngô chia đủ như một bà tiên.

Rồi có lúc, một mình lẩn mẩn, mải miết khắc vẽ hình mẹ cha lên bậu cửa, vô tư đan cùng thoáng hoa dại chợt thấy bên đường. Vẩn vơ tìm những nét vẽ đầu tiên của bức tranh. Đợi có những người phụ nữ như bà như mẹ cắt ngang bậu cửa. Họ nhấn điểm sáng cho mỗi ngôi nhà có những người đàn ông đi ngăn tro máu chiến tranh.

Bậu cửa – thử thách đầu đời nhiều khi thành nơi con thể hiện tình cảm, ước mơ, tài hoa mà phần nhiều không bao giờ trở thành hiện thực. Nhưng cho con lớn khôn, biết nhìn khi bước.

Tuổi trưởng thành đã có lúc con ước, giá mình được quay lại những ngày hai cẳng chân thường xuyên bầm tím vì đểnh đoảng mỗi khi qua bậu cửa. Ngày tóc màu trăng, con cũng không bỏ được thói quen lấy ngón tay trỏ mân mê từng vết bầm tím – những dấu ấn nhạt dần theo sự trưởng thành của con.

Ngày tóc màu trăng con mong trở về với ngôi nhà cũ, ngắm mẹ ngồi rẽ tóc cho bà bên bậu cửa. Chả nhổ sợi tóc sâu nào mẹ vẫn rẽ đều tay. Con thắc mắc, mẹ trỏ ngón tay giữa trán, ngốc chi mà, bà có tuổi rồi, sợi nào bạc cũng bỏ thì hết tóc sao.

Bà ngủ lúc nào không hay, ngả đầu lên đùi mẹ. Tin cậy, bà dựa vào lòng người mình đã chọn dắt qua bậu cửa, đến ban thờ làm lễ nhận dâu. Bố đứng run trong hạnh phúc đón phút giây bà vẫy cho qua bậu cửa nhà mình bước vào cuộc đời mới.

Bậu cửa – ranh giới của gia đình và xã hội, giới hạn của sự bình an mỗi con người, bà dạy mẹ mà ngày ấy con chưa tỏ. Chỉ nghĩ một nhảng thôi qua bậu cửa thô mộc, bàn chân con đang nóng rẫy đã được luồng mát lạnh ngấm từ chân lên người. Lắng, nguôi những oi bức, vất vả ngoài đời.

Mẹ cứ mắng, tại sao con hễ chạy về đến thềm, thì y như rằng quăng dép, đu người, nhấn bàn chân trần lên bậu cửa rồi mới thả khựng người vào trong. Có lần con khù khăng, mẹ nói, mẹ không mắng chuyện đi đất mà mắng cái cách con thả dép trước bậu cửa nhà mình.

Một lần, con đã đi chân trần ra khỏi bậu cửa mà không tài nào nhớ nổi mình thả dép ở đâu, và mẹ cũng không còn mắng con nữa. ấy là bữa ông đi ra mà không tự nhảng qua bậu cửa. Con mặt  nhoè nước, hai bàn tay nhỏ nhoi cố bấu một đầu áo quan, chần chừ, níu, mắt nhìn như đóng đinh vào bậu cửa, làm ai đó hét tướng lên: Ai đấy, bước đều đi cho xuôi ma. Khênh áo quan chớ có lừng chừng.

Con bước như trôi, nhưng không nhớ nổi bằng cách nào đã qua được cái bậu cửa, khi lần đầu tiên mong nó ở xa, xa thêm một chút, một chút nữa mà bất lực. Chỉ một nhảng thôi, căn nhà đã lùi lại. Ông vĩnh viễn trở về với điểm bắt đầu.

Hư không, nơi bà từng nói ở đó con người thoát khỏi tất cả các ràng buộc, tự do, vô tận chẳng có giới hạn nào. Tuy nhiên con biết, bà với mẹ sau những khoảnh khắc nghĩ về những điều vô cùng ấy vẫn không thôi thẫn thờ trước khoảng đất lõm trước bậu cửa nhà mình. Nơi ấy, có dấu chân trước dấu chân sau. Bà thầm thì: dấu chân sâu của ông, dấu chân rộng của cha. Mẹ thêm: dấu chân thon của bà. Con hỏi, dấu chân của con đâu? Bà nhìn ra cửa: ở giữa dấu chân ông, bà, cha, mẹ đó. Ai đi rồi cũng để lại dấu hết.

Bên bậu cửa, mỗi chiều hôm, thay vì nhắc đến ông mẹ nói nhiều đến cha. Khéo léo mẹ cất nỗi trống vắng, vá nỗi buồn cho bà bằng hy vọng ngày mai.

Ngoài sân, vết nắng in thưa dần theo từng đợt lá thay. Chỉ không thôi rỡ ràng cho mắt bà lâu loà chờ ngày cha trở lại. Rồi cha trở về sau khói đạn chiến tranh. Cái bậu cửa thành ra quá cao. Mỗi lần qua, cha phải khó khăn lắm mới cho được hai cái nạng đi trước, rồi vất vả đu người vào. Mẹ bảo: để em gọi thợ mộc đến cưa bỏ cái bậu cửa cho mình dễ vào ra. Nhưng bố lắc đầu: Đừng, cái bậu cửa này không phải chỉ cho tôi…

Ngày tháng trôi, mẹ và con quen dần dáng bố ngồi trên bậu cửa. Một ống quần thõng rơi, bệt xuống đất, một ống vắt xẹp trên bậu cửa. Tay chống vào ống điếu, bố ngửa mặt mơ màng. Sau cắm cúi cạp cái rổ cho mẹ. Hàn quai dép đứt cho con. Tiếng sáo môi cất lên. Chiếc nạng gỗ gác một bên. Ngoài giếng, mẹ thả rơi gầu lúc nào không biết.

Từ bậu cửa, cạnh những vết lõm ngang, cha tự tin rời khoảng trời riêng ra với thế giới, khi thì thừa mà lúc thì thiếu thế.  Nơi giới hạn của chính mình cha tìm thấy những khoảnh khắc vô biên.

Giờ nhà cửa hiện đại, cốt gạch, nền men, chả ai còn làm bậu cửa. Nhà mình cũng thế. Nhưng bà vẫn không quên kể “cái bậu cửa nhà mình…” trong câu chuyện không bao giờ hết về ngày xửa xưa:

“Này, cái bậu cửa nhà mình, mới là đẹp lắm, vuông thành, tròn cạnh. Chẳng bao giờ ông bà để mạng nhện chăng. Ông đi hằng tuần tìm chọn lũa gỗ mịn nhất, thơm nhất để làm nó đấy. Ngày có gió, có nắng, mùi gỗ xông lên ùa vào nhà cứ là hơn thứ nước hoa xịt phòng của chúng bay bây giờ. Giữa lúc ấy, thằng cha mày nó chạy từ đâu về, nhảy bụp lên bậu cửa, giơ tay huơ huơ tờ giấy, mà vì nó lũ em bay chậm ra đời có dễ chục năm đó. Ôi chao nó ngả người vào nhà làm bà sợ quá, chạy xô tới, đỡ vội. Nó liền nhảy xuống, doe miệng cười nhấc bổng bà lên: Con lớn rồi mẹ ơi. Không đi bộ đội thì chắc là không lớn?” Bà cười đấy mà lại khóc ngay.  “Nó xin đi. Nó nhảng qua bậu cửa. Ra vẻ dứt khoát, sau lại thần người, đứng ngó trân trân vào nhà.”

“Chỉ một nhảng thôi để được bao bọc trở che trong căn nhà của mẹ mà con không bước nổi. Con phải vùng lên chạy đi vì sợ mình không xa nổi mẹ, xa cái bậu cửa nhà mình. Mẹ ơi con sẽ về. Và chỉ một nhảng thôi, con sẽ lại trở về bé nhỏ, chìa bàn tay chờ mẹ xới cơm. Không biết mẹ phải cố gắng lọc từng hạt cơm bám vào những mẩu sắn độn, nên con từng trễ nải làm rơi vì không nhìn vào tay mà lại nhìn vào mắt mẹ, thuở nào.” Cha mày viết thư về cho bà như vậy đấy. Nhưng mãi nó mới về, cho mẹ mày hõm cả người vì mong.  Bà lại cười khóc như không, và vẫn nói “tao nhớ cái bậu cửa năm nảo, năm nào.”

Mẹ bảo, ngày mẹ mới về làm dâu, bà chỉ nhắc mỗi nhà có một cái bậu cửa, đến trước nó tự khắc mỗi người chỉnh cách đi, cách bước, con cũng thế, đừng để vấp ngã.

Mẹ theo bà tự xác định cho mình một cách ứng xử, làm những điều nên và được làm, tránh những gì không được phép và không tự cho phép…Người người như nhau, phải tự biết và có cái ngưỡng của mình.

Có chính bởi ngày xưa nhà ai cũng đóng bậu cửa nên chẳng nhiều người làm dại làm liều, phá ẩu, quá ngưỡng đến hồn nhiên như hôm nay?.

Thời này, muốn thấy, con phải lang thang nơi chốn chùa cũ. Còn chùa xây sửa, bôi xanh đỏ, chầu hẫu mấy đầu sư tử, chó xi măng quệt quạt nham nhở, thì cũng không còn bậu cửa nữa. Trơn tuột, ngỡ nhẹ tênh. Cả người vào ra, và người bám bíu, ăn theo bát nhang, gác chuông…

Mưa xuân buông êm. Cho lòng thêm thèm được trở về ngôi nhà mình cũ, có dáng mẹ ngồi dựa cửa. Thèm được bấu lấy tay, lặng ngắm, xót xa theo những giọt nước mắt lăn xuống khoé miệng mẹ cười. Người phải trông đợi nhiều thường dễ khóc cười thì phải. Thèm lại được nghe mẹ nhắc: Cẩn thận. Bậu cửa đấy con!

Mẹ nhìn cái cách con nhảng qua bậu cửa mà lo toan. Con vô tình đánh rơi thời gian của mẹ nơi bậu cửa. Còn nhiều khó khăn, chưa vội mừng. Sao mẹ biết? Yêu rồi phải không? Sao mẹ hay? Đường phải đi chớ tính trở về. Sao mẹ nhắc vậy? Nhìn cách cách con bệt xuống bậu cửa mà xem. Đời sợ nhất là làm tổn thương nhau. Sao mẹ lo thế? Đừng, nhé! Mỗi lần về là một lần nghe mẹ dặn. Sao ư con? Nhìn bước chân con qua bậu cửa là mẹ biết thế nào rồi. Thôi, nói mẹ nghe chuyến này hai đứa…

Ra gọi nó vào đi…

Trời sao mẹ đoán được? Buông lời vậy nhưng con ù chạy ra ngay, không kịp nghe nhưng kịp đoán thể nào mẹ cũng bảo: Cái cách con qua bậu cửa nhà mình.

Rồi đôi chân con dắt vội bạn vào… Mẹ đưa mắt nhìn con, khẽ gật đầu như khắc thêm một dáng người nối bước mẹ qua bậu cửa  nay mai.

Sau những ngày dài nhung nhớ và chín chắn qua trải nghiệm cuộc sống, chúng con đã nên vợ nên chồng. Như bao lứa đôi theo nhịp sống hiện đại chúng con xin ra ở riêng. Mẹ gật đầu nhìn theo hút bóng.

Đầy hy vọng và khát khao tạo lập, chúng con đã biến ước mơ thành hiện thực mà chưa nghĩ đến việc dựng cho căn nhà của mình một bậu cửa. Hay tại con đã quá quen bậu cửa cũ, và suốt tuổi thơ cũng chưa bao giờ ước mơ một điều giản dị như nơi nghỉ trên bậu cửa nhà mình để lớn lên rồi lơ đễnh.

Cho tới khi con nhận ra sự thiếu hụt thì cô ấy đã kịp nhảng bước ra xa, không phải qua một cái bậu cửa mà đường biên của nhiều quốc gia, trông đợi lối sống lạ. Tình yêu mới mở đầu cho sự đổi thay đó và muốn con mình cũng có thể lớn lên trong điều kiện như thế.

Có thể cô ấy đã sợ chính tuổi thơ của mình. Nếu cho vợ con sống lại, cô ấy có bước qua bậu cửa nhà mình, hay vẫn giật mình mỗi khi nó hiện về trong giấc mơ nơi đất khách như có lần viết thư về kể? Thậm chí cô ấy còn coi đó như một minh chứng cho sự trống trải rất cần sự bù đắp của mình và gợi sự tha thứ của con, mong được đồng ý cho đứa con gái duy nhất theo mẹ sang đó.

Con đắn đo trước quyết định không đồng ý để lại dễ dàng gật đầu khi cô ấy lừa rằng, thế thì cho con nó du lịch một chuyến thôi vậy. Con đâu nghĩ cô ấy muốn tạo dựng thế dựa cho bản thân bắt đầu từ cuộc hôn nhân mới của mình và của con trong tương lai với người bản địa. Cô ấy bảo ở xứ lạ may ra chỉ có thể tin được con mình tự đẻ, chứ ngoài ra thì được ngày nào hay ngày ấy. Như vậy nên cô ấy đã mang con sang cầu cho mình điểm tựa để tin để sống?

Cô ấy thiếu mà con quá thừa niềm tin đến độ bỗng thành người khờ khạo, nhìn ngày đang qua mà ước trở lại thời xa xưa. Tất cả không phải chuyện cổ tích hay trong cỗ máy thời gian, cùng chiếc nhẫn có khả năng làm lại mọi điều của trí tưởng tượng. Không thể chỉ bằng một vòng xoay, không thể chỉ cần nhấn nút có thể lấy lại, trở về cái thời đã trôi, những điều đã mất. Dẫu vậy, con vẫn tin từ chính sự hồn nhiên lẫn giữa ngốc nghếch của mình. Nên con cho rằng không thể bập bập lấy lại hay xoá đi bước nhảng đã qua bậu cửa nhưng có thể quay đầu bước trở về. Bậu cửa làm ngưỡng để ra cũng là giới hạn dẫn lối và cho thấy mình đã vào.

Thời xưa, cửa hẹp bậu cao, ít đóng. Thời nay cửa rộng, không ngưỡng, ít mở. Mẹ nói khi thôi ngó ra ngoài sân. Thì bây giờ là thời của phương tiện mà mẹ. Cái bậu cửa không khéo hoá thành trở ngại. Đơn cử cái xe máy thôi, mẹ bảo dắt làm sao..Mẹ nhao lại, bực bội nhìn con. Ý con bảo, thời của phương tiện, nên người ta có thể vuốt bỏ tất cả, vượt mọi ngưỡng, để có thể dễ dàng lấy nhau làm phương tiện phải không? Không, không mẹ ạ. Nhưng sẽ đến lúc người ta phải lấy nhau, lấy từ cuộc đời nhau làm cái giới hạn, cái ngưỡng cho mình mẹ nhỉ.

Ấy là cứ nghĩ gần xa, còn đời lúc nào chả vậy. Thực thì nó vẫn ở trong đầu mỗi người và hình thành tồn tại đôi khi rất vô thức, giữ bình yên cho từng gia đình. Bà đón miếng trầu mẹ vừa mới têm bỏ gọn vào miệng nói như tiếng gió lùa.

Mẹ đóng cửa đi vào. Chả biết mẹ con chúng nó giờ này, bên xứ tuyết ấy, có biết rằng sắp Tết hay không. Qua bậu cửa rồi, mẹ cũng đâu giữ được cho con. Con ngỡ ngàng, nãy giờ con mơ mãi về mình, với những kỷ niệm, còn mẹ, bao năm vẫn thế, đắm đuối cho con. Mẹ sợ cái lạnh trong lòng và giới hạn chịu đựng của con. Con nói nhanh, như cố gỡ lại từng khắc thời gian. Còn chưa giao thừa mà, mẹ con cô ấy sẽ trở về. Con tin, chắc…

Bà nhắc cái áo bông trần: Tự nhiên lại giận chuyện không đâu. Mặc áo vào đã! Bậu cửa – nếp nhà, thời nào vẫn có. Nghĩ gì cho xa xôi…

Quỳnh Linh

http://www.quehuong.org.vn/vi/nr050307131435/nr050307110310/nr050307153611/ns071108093602

*  Truyện ngắn

3 giờ sáng

Miên tung chăn ngồi dậy, nhìn ra ngoài trời tối nhờ, ngỡ mình mê ngủ.

Tính tà… Không phải rồi, một triệu đang gọi Miên đấy. Có đáng để lọ mọ dậy hay không?

Mở cửa, một chiếc taxi lướt đi, để lại trước nhà Miên đôi trai gái mặt còn ngái ngủ nhưng tràn trề hạnh phúc.

Chị ơi, dậy chưa? Thấy mình mở cửa đây rồi mà còn hỏi vậy. Miên phì cười. Cô đã quá quen với câu hỏi ấy. Cố cho chúng em nhé. Đời chỉ có một lần nên mới phải cất công.

Vào đi em. Chị cũng chẳng muốn lọ mọ sớm thế này. Nhưng chậm là các em không kịp. Tí nữa chật cứng hết. Chị có hẹn giờ nhưng thường em nào cũng lo nên đến sớm. Vả lại còn sợ tắc đường, hỏng xe hay các tai bay vạ gió khác nữa. – Miên nói một lèo. Hôm nào cũng vậy, chỉ với đôi đầu tiên là Miên còn sức, đầy nhiệt tình để chào đón giao lưu đon đả, và cũng là cách để cho mình tỉnh ngủ, nhanh hòa vào không khí làm việc rất khẩn trương mà bốn năm mùa cưới gần đây Miên may mắn có.

Mà đấy, ba đôi với hai cô cháu nhà ngay phố bên cũng đã đến kia rồi. Ai đời trưa mới tổ chức rước dâu, ăn tiệc mà giờ này đã phải đi trang điểm. Ngày cưới có lẽ là ngày người con gái vất vả nhất trong đời, thế mà chẳng mấy cô dâu kêu, vẫn cứ nài: Chị làm mặt cho em. Em chịu được.

Họ mệt mỏi và hạnh phúc. Miên mệt mỏi nhưng nhiều tiền. Miên vẫn đùa như thế vào mỗi lúc tự nhẩm lại sự nghiệp làm đẹp cho đời của mình. Miên vào nghề dịch vụ cưới được chục năm kể từ khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật không xin được việc, làm tạm ở hàng may may áo cưới của bà cô muộn chồng. Được một thời gian, thu nhập đủ tiêu, và nhất là cảm giác đi lo việc trọng đại cho người khác khiến Miên dần an lòng với cửa hàng luôn rực rỡ ánh đèn và lấp lánh ánh kim sa. Hòa cùng son phấn, cô thôi nghĩ đến việc tự bươn chải ngoài thị trường lao động.

Từ chỗ làm phụ Miên trở thành tay may, thiết kế chính. Có trình độ cộng với khiếu thẩm mỹ lại dễ tính nên ngày càng đông khách. Bà cô Miên rút về ngôi nhà ngói đỏ ngoài ngoại ô với những đứa trẻ mồ côi sau lần truyền hình đưa tin tuyển những người tình nguyện làm mẹ cho một tổ chức nhân đạo phi chính phủ. Một phụ nữ suốt đời đi may áo cưới cho người, không ưng lấy một thằng đàn ông để làm chồng, gần cuối đời lại được làm mẹ của hơn bốn chục đứa trẻ. Nghĩ cũng thật như mơ. Bà cô vẫn hay nói câu ấy mỗi khi giục Miên nghe điện thoại.

Mày đừng ơ hờ thế. Thằng đàn ông nào cũng có cái hay của nó đấy. Tao cứ nói thẳng không lại bảo cô già đời chưa chồng còn lên mặt dậy con cháu xinh tười rờ rỡ thế kia. Tao cũng yêu chán vạn ra chứ mày tưởng à. Hít hà đủ mùi nách đàn ông ra đấy mà chả đâu vào đâu. Cũng tại mình nhiều. Chê nọ lựa kia. Mày là cứ liều liệu. Nghề này tiếp xúc nhiều người, nhưng toàn có cặp có lứa không dễ gặp đàn ông cô đơn đâu. Nếu không khéo tránh lại đụng hàng ái ái. Chúi mũi vào kim với chỉ mãi có ngày… Cô Miên nói oang oang rồi lại cười hà hã. Vậy mà Miên thấy nước mắt cô ứa đầy chân mi. Thế là Miên nhấn nút “Ok”.

Em có khỏe không? Sang đường đi em! Sao lần nào người ấy cũng hỏi những câu rất nhàm và chẳng bao giờ có lời đáp vậy mà vẫn chịu được nhỉ? Miên nhìn qua đường cố tìm câu trả lời. Vẫn chỗ đó trong quán lá. Người ấy gọi mấy chiếc kẹo lạc, thêm vài chén nước trà, xem Miên tiếp hết đôi uyên ương này đến cặp tình nhân kia rồi lạch tạch dắt xe ra về.

Ôi cái mí. Chị, đau… Miên rụt tay, nhìn vào gương. Khuôn mặt cô gái với những đường nét đầy sắc mầu qua bàn tay Miên và nhất là tia sáng hắt ra từ đôi mắt của người con gái sắp lên xe hoa làm cho khuôn mặt rạng rỡ nổi bong trong màn voan trắng. Miên hài lòng với sự hoàn thiện riêng của mỗi cô dâu. Được rồi em. Chị đã ghim và xịt keo cẩn thận, em có đi lại, xa xôi, nghiêng ngả thế nào cũng không sao đâu. Đến tối, bảo chồng gỡ lần lượt nhé. Có thấy mình xinh chưa?

Cô gái cười e lệ. Chàng trai rút ví đưa cho Miên một triệu đồng. Được lắm, chị ạ. Chỉ tóc có lẽ sẽ… khó chịu. Nhưng mà anh ơi. Cô gái nói vội – Cô dâu nào cũng vấn tóc cao thế này trông nó mới kiêu sa, mới sang. Miên gật gật đầu, rút tờ năm mươi nghìn trả lại chú rể. Cho các em tiền taxi. Hạnh phúc nhé! Đôi trẻ líu ríu ra cửa. Miên nhìn theo nghĩ vẩn vơ. Người ấy, nếu lần đó cũng ra về tươi tắn thế này thì…

Sao cô gái năm đó không thể chiều chồng chưa cưới lấy một lần nhỉ? Miên nhớ cô gái trắng trẻo có bờ vai rất nhỏ nhưng đầy đặn. Bốn năm lần đến hàng Miên thử đều chỉ ưng kiểu áo cưới hai dây. Cô ấy là người biết vẻ đẹp của mình và muốn phô hết chúng trong ngày trọng đại nhưng chàng trai không muốn. Sau khi đưa bạn gái về anh ta đã quay trở lại hàng Miên nhờ bà cô thuyết phục. Cô ạ, quê cháu các cụ không… Mà cháu nghĩ, nó không đáng để các cụ phiền lòng. Một chàng trai cổ hủ? Nhưng có cái nhìn rất chân thành. Vì cái nhìn chân thành ấy mà cô Miên nhận lời, và cũng vì nó mà cô mất một khách hàng.

Cô gái vùng vằng với người yêu rồi bỏ đi. Sau đó một tháng, Miên bắt đầu thấy chàng trai quay trở lại nhưng không vào hàng cô mà ngồi ở bên kia đường. Một kỷ niệm buồn. Một rủi ro nghề nghiệp. Một cuộc tình tan vỡ vì những điều rất nhỏ ấy? Miên không hiểu nổi. Dầu sao, những cuộc điện thoại, những buổi chiều đều đặn đúng giờ tan tầm phóng ánh mắt vào ô cửa này, gửi những lời thăm hỏi bâng quơ theo mây gió mấy năm qua cũng làm cho buổi chiều đỡ trống. Và nhất là chất giọng, hơi thở đàn ông…

1 giờ chiều.

Ôi chị, còn nhận ra em không? Ba năm trước em may áo cưới chỗ chị đấy. Ai cũng khen. Giờ con hĩm nhà em được hai tuổi rưỡi rồi. Ấy… ấy chuyện… ăn “cơm sớm” mà. Chị cứ phải lựa sao cho cái bụng trông đỡ to một chút đó. Nhớ chưa. Lần này chị không phải tạo eo đâu. Nhưng nhớ là phải may “cụ tỉ” cho con em em. Nó eo lắm chỉ tội chân ngắn. Chị chú ý làm sao để trông chân váy nó dài ra. Độn mông thu lưng được không hả chị?

Miên nhìn xoáy vào cái miệng tươi rói dẻo quẹo của người khách hàng mà chịu không nhận ra ai. Cô dâu tương lai đưa tay nâng chiếc áo một vai Miên vừa thiết kế. Chiếc áo này đẹp quá. Theo phản xạ, Miên nhìn vào bờ vai của khách: Vai em hợp kiểu này đấy, có thử không chị lấy? Chỉnh áo cho khách, Miên mới nhận ra cô gái hai dây ngày xưa với chiếc nốt ruồi son trên vai trái. Kìa, em… Miên định gợi chuyện trước nhưng cô kịp kìm lại. Chả ai muốn nhắc cái lần mua áo cưới đã qua. Cũng là sang ngang mà phải mấy lần đò?

Chị nhận ra em chứ? Lần này thì chính cô gái chủ động gợi chuyện cũ. Sau buổi đó chúng em đã hoãn cưới. Chả phải vì chuyện áo đâu. Hai dây đấy đẩy em về thực tại. Nó chỉ tạo nên nút thắt cuối cùng thử sức chịu đựng của em, để em nhận ra mình khó lòng cố được. Hai đứa trai gái không thể làm nên một cuộc hôn nhân chỉ qua bộ váy áo xúng xính trong ngày cưới. Dù có tôn người vừa eo đến mấy mà không hợp nhau thì cũng chịu. Mấy năm qua đi, giờ em đã tìm được người thực sự của mình. Cuối tháng này tổ chức. Chị may cho em thật ưng mới cho anh ấy đến ngắm. Phải thử mới biết mình có hợp hay không. Cẩn thận thôi… chị ạ!

Miên cười không muốn góp thêm lời nào. Cô ấy vẫn là người rất muốn hiểu và làm chủ bản thân mình. Còn Miên. Cô thuộc lòng các số đo khó cắt, từng cách lượn, díu, khắc phục nhược điểm, tôn nét riêng, vun đắp thêm cho người mà lỡ để vuột trôi bao cơ hội có khả năng tạo dựng hạnh phúc? Cảm tình có rồi thôi. Họ đến rồi đi. Và Miên… Cô còn may áo cưới cho người đến bao giờ?

Người ấy, bên kia đường ngắm Miên hay ngóng về quá khứ? Quá khứ có một ngày và một người chia tay…

Suốt buổi chiều, Miên nhìn sang bên kia đường mà thẫn thờ.

12 giờ đêm.

Miên đóng sập cánh cửa.

Nhất định phải đi ngủ thôi. Mệt lắm rồi. Không có đôi, có áo, có đầu đầu tóc tóc nào nữa. Mình không chiều thì họ có thể sang hàng khác cơ mà. Bây giờ phố nào mà chả có hàng áo cưới, ảnh nghệ thuật, trang điểm cô dâu?

Nhưng là em chỉ ưng có hàng chị. Không phải Ý với Pháp nhưng nó hợp với người em. Chỉ nhìn chị đã đoán được số đo làm gì em chả vừa. Cố cho em đi. Đời chỉ có cưới một lần.

Ờ, đời biết đâu sẽ chỉ cưới có một lần. Làm sao mà mình cứ nhớ nhớ quên quên? Trời còn cứ để cái lần của mình ở nơi nào?

Tính tà.. Tiếng chuông cửa, đã được thay đến lần thứ bẩy, để chọn âm thanh chậm rãi nhẹ nhàng nhất cho cả người ngoài và người trong, sao hôm nay nghe vẫn cứ sốt ruột thế. Miên nghĩ, có thể lại muốn nới eo, thu dây vai hay hạ thấp ngực đây mà. Cô dâu bây giờ thay đổi số đo đến là nhanh. May là họ lựa áo cưới cho mình chứ không phải cho bạn tình. Nếu không, Miên làm cách nào để chiều hết các ý muốn của khách hàng dù có thuần tính và hết mình đến mấy.

Tôi ngủ rồi. Miên lẩm bẩm trong miệng cố vùi đầu vào đống gối. Ai đó ráng đợi không được đã bỏ đi.

Miên trở dậy, với từ nóc tủ xuống cái giỏ mây trong đựng đầy hoa vải trắng, ruy băng và những hạt kim sa óng ánh. Mỗi lần may, Miên lại chọn những thứ ưng ý nhất bỏ vào đây định bụng để dành khâu cho mình một chiếc áo độc đáo, đẹp hơn tất cả những chiếc cô đã may. Vậy mà mãi nó vẫn mới chỉ được vài mũi kim rất nhỏ.

Không. Miên chống gối đứng dậy, bỏ rơi những hạt ngọc rí rách xuống đống vải voan trắng, tựa như những giọt nước mắt của các cô gái sắp về nhà chồng.

Nhấc máy điện thoại, Miên bấm vội số máy quen thuộc, chiều nào cũng hiện lên trên màn hình màu của chiếc điện thoại sành điệu nhưng chưa khi nào cô gọi lại. Tiếng chuông đổ dài, đều đặn, bình thản. Mặt Miên nóng bừng. Sao cô mong lời đáp của người ấy đến thế.

Em à, ngày mai… Tiếng người ấy kết thúc từ khi nào mà Miên vẫn áp chặt chiếc điện thoại vào tai. Chiếc điện thoại nóng rực lên, cho cô cảm giác hơi ấm của người ấy đang ở rất gần. Rối đôi chân Miên chạy ra gian ngoài, bật bản sonate tình yêu, tự ướm thử những mẫu áo cưới của khách do chính cô thiết kế. Lúc nào, áo cưới cũng là dấu hiệu cho một điểm khởi đầu, một mùa xuân mới của mọi quãng tuổi, đời người. Chưa bao giờ chúng khiến cô hài lòng như vậy. Dù với vóc dáng của cô chúng có bị hơi võng vai, dài lưng, xéo tà… Chả đáng gì!

Và nếu ngày mai, phải, nếu ngày mai Miên cưới, người ấy bảo cô nên mặc thế nào? Sao cô cũng sẽ ưng? Miên thì thầm: Chiếc này, chiếc này… với những hoa là hoa, được không anh?

14/12

http://www.evan.com.vn/News/tac-pham/truyen-ngan/2005/06/3B9AD01A/

* Truyện ngắn của Quỳnh Linh

3 giờ sáng.

Miên tung chăn ngồi dậy, nhìn ra ngoài trời tối nhờ, ngỡ mình mê ngủ.
Tính tà… Không phải rồi, một triệu đồng đang gọi Miên đấy. Có đáng để lọ mọ dậy hay không?

Mở cửa, một chiếc taxi lướt đi, để lại trước cửa nhà Miên một đôi trai gái mặt còn ngái ngủ nhưng tràn trề hạnh phúc. Chị ơi dậy chưa? Thấy mình mở cửa đây rồi mà còn hỏi vậy. Miên phì cười. Cô đã quá quen với câu hỏi ấy. Cố cho chúng em nhé. Đời chỉ có một lần nên mới phải cất công.

Vào đi em. Chị cũng chẳng muốn lọ mọ sớm thế này. Nhưng chậm là các em không kịp. Tí nữa chật cứng hết. Chị có hẹn giờ nhưng thường em nào cũng lo nên đến sớm. Vả lại còn sợ tắc đường, hỏng xe hay các tai bay vạ gió khác nữa. – Miên nói một lèo. Hôm nào cũng vậy, chỉ với đôi đầu tiên là Miên còn sức, đầy nhiệt tình để chào đón giao lưu đon đả, và cũng là cách để cho mình tỉnh ngủ, nhanh hòa vào không khí làm việc rất khẩn trương mà bốn năm mùa cưới gần đây Miên may mắn có. Mà đấy, ba đôi với hai cô cháu nhà ngay phố bên cũng đã đến kia rồi. Ai đời trưa mới tổ chức rước dâu, ăn tiệc mà giờ này đã phải đi trang điểm. Ngày cưới có lẽ là ngày người con gái vất vả nhất trong đời, thế mà chẳng mấy cô dâu kêu, vẫn cứ nài: Chị làm mặt cho em. Em chịu được.

Họ mệt mỏi và hạnh phúc. Miên mệt mỏi nhưng nhiều tiền. Miên vẫn đùa như thế vào mỗi lúc tự nhẩm lại sự nghiệp làm đẹp cho đời của mình. Miên vào nghề dịch vụ cưới được chục năm kể từ khi tốt nghiệp đại học mỹ thuật không xin được việc, làm tạm ở hàng may áo cưới của bà cô muộn chồng. Được một thời gian, thu nhập đủ tiêu, và nhất là cảm giác đi lo việc trọng đại cho người khác khiến Miên dần an lòng với cửa hàng luôn rực rỡ ánh đèn và lấp lánh ánh kim sa. Hòa cùng son phấn, cô thôi nghĩ đến việc tự bươn chải ngoài thị trường lao động.

Từ chỗ làm phụ, Miên trở thành tay may, thiết kế chính. Có trình độ cộng với khiếu thẩm mỹ lại dễ tính nên ngày càng đông khách. Bà cô Miên rút về ngôi nhà ngói đỏ ngoài ngoại ô với những đứa trẻ mồ côi sau lần truyền hình đưa tin tuyển những người tình nguyện làm mẹ cho một tổ chức nhân đạo phi chính phủ. Một phụ nữ suốt đời đi may áo cưới cho người, không ưng lấy một thằng đàn ông để làm chồng, gần cuối đời lại được làm mẹ của hơn bốn chục đứa trẻ. Nghĩ cũng thật như mơ. Bà cô vẫn hay nói câu ấy mỗi khi giục Miên nghe điện thoại.

Mày đừng ơ hờ thế. Thằng đàn ông nào cũng có cái hay của nó đấy. Tao cứ nói thẳng không lại bảo cô già đời chưa chồng còn lên mặt dạy con cháu xinh tươi rờ rỡ thế kia. Tao cũng yêu chán vạn ra chứ mày tưởng à. Hít hà đủ mùi nách đàn ông ra đấy mà chả đâu vào đâu. Cũng tại mình nhiều. Chê nọ lựa kia. Mày là cứ liều liệu. Nghề này tiếp xúc nhiều người nhưng toàn có cặp có lứa không dễ gặp đàn ông cô đơn đâu. Nếu không khéo tránh lại đụng hàng ái ái. Chúi mũi vào kim với chỉ mãi có ngày… Cô Miên nói oang oang rồi lại cười hà hã. Vậy mà Miên thấy nước mắt cô ứa đầy chân mi. Thế là Miên nhấn nút “OK’’.

Em có khỏe không? Sang đường đi em! Sao lần nào người ấy cũng hỏi những câu rất nhàm và chẳng bao giờ có lời đáp vậy mà vẫn chịu được nhỉ? Miên nhìn qua đường cố tìm câu trả lời. Vẫn chỗ đó trong quán lá.

Người ấy gọi mấy chiếc kẹo lạc, thêm vài chén nước trà, xem Miên tiếp hết đôi uyên ương này đến cặp tình nhân kia rồi lạch tạch dắt xe ra về.

Ôi cái mí. Chị, đau… Miên rụt tay, nhìn vào gương. Khuôn mặt cô gái với những đường nét đầy sắc màu qua bàn tay Miên và nhất là tia sáng hắt ra từ đôi mắt của người con gái sắp lên xe hoa làm cho khuôn mặt rạng rỡ nổi bong trong màn voan trắng. Miên hài lòng với sự hoàn thiện riêng của mỗi cô dâu. Được rồi em. Chị đã ghim và xịt keo cẩn thận, em có đi lại, xa xôi, nghiêng ngả thế nào cũng không sao đâu. Đến tối, bảo chồng gỡ lần lượt nhé. Có thấy mình xinh chưa?

Cô gái cười e lệ. Chàng trai rút ví đưa cho Miên một triệu đồng. Được lắm, chị ạ. Chỉ tóc có lẽ sẽ… khó chịu. Nhưng mà anh ơi. Cô gái nói vội – Cô dâu nào cũng vấn tóc cao thế này trông nó mới kiêu sa, mới sang. Miên gật gật đầu, rút tờ năm mươi nghìn trả lại chú rể. Cho các em tiền taxi. Hạnh phúc nhé! Đôi trẻ líu ríu ra cửa. Miên nhìn theo nghĩ vẩn vơ. Người ấy, nếu lần đó cũng ra về tươi tắn thế này thì…

Sao cô gái năm đó không thể chiều chồng chưa cưới lấy một lần nhỉ?

Miên nhớ cô gái trắng trẻo có bờ vai rất nhỏ nhưng đầy đặn. Bốn năm lần đến hàng Miên thử đều chỉ ưng kiểu áo cưới hai dây. Cô ấy là người biết vẻ đẹp của mình và muốn phô hết chúng trong ngày trọng đại nhưng chàng trai không muốn. Sau khi đưa bạn gái về, anh ta đã quay trở lại hàng Miên nhờ bà cô thuyết phục. Cô ạ, quê cháu các cụ không… Mà cháu nghĩ, nó không đáng để các cụ phiền lòng. Một chàng trai cổ hủ? Nhưng có cái nhìn rất chân thành. Vì cái nhìn chân thành ấy mà cô Miên nhận lời, và cũng vì nó mà cô mất một khách hàng. Cô gái vùng vằng với người yêu rồi bỏ đi. Sau đó một tháng, Miên bắt đầu thấy chàng trai quay trở lại nhưng không vào hàng cô mà ngồi ở bên kia đường. Một kỷ niệm buồn. Một rủi ro nghề nghiệp. Một cuộc tình tan vỡ vì những điều rất nhỏ ấy? Miên không hiểu nổi. Dầu sao, những cuộc điện thoại, những buổi chiều đều đặn đúng giờ tan tầm phóng ánh mắt vào ô cửa này, gửi những lời thăm hỏi bâng quơ theo mây gió mấy năm qua cũng làm cho buổi chiều đỡ trống. Và nhất là chất giọng, hơi thở đàn ông…

1 giờ chiều.

Ôi chị, còn nhận ra em không? Ba năm trước em may áo cưới chỗ chị đấy. Ai cũng khen. Giờ con hĩm nhà em được hai tuổi rưỡi rồi. Ấy… ấy chuyện… ăn “cơm sớm’’ mà. Chị cứ phải lựa sao cho cái bụng trông đỡ to một chút đó. Nhớ chưa. Lần này chị không phải tạo eo đâu. Nhưng
nhớ là phải may “cụ tỉ” cho con em em. Nó eo lắm chỉ tội chân ngắn.

Chị chú ý làm sao để trông chân váy nó dài ra. Độn mông thu lưng được không hả chị?

Miên nhìn xoáy vào cái miệng tươi rói dẻo quẹo của người khách hàng mà chịu không nhận ra ai. Cô dâu tương lai đưa tay nâng chiếc áo một vai Miên vừa thiết kế: Chiếc áo này đẹp quá. Theo phản xạ, Miên nhìn vào bờ vai của khách: Vai em hợp kiểu này đấy, có thử không chị lấy? Chỉnh áo cho khách, Miên mới nhận ra cô gái hai dây ngày xưa với chiếc nốt ruồi son trên vai trái. Kìa, em… Miên định gợi chuyện trước nhưng cô kịp kìm lại. Chả ai muốn nhắc cái lần mua áo cưới đã qua. Cũng là sang ngang mà phải mấy lần đò?

Chị nhận ra em chứ? Lần này thì chính cô gái chủ động gợi chuyện cũ. Sau buổi đó chúng em đã hoãn cưới. Chả phải vì chuyện áo đâu. Hai dây đấy đẩy em về thực tại. Nó chỉ tạo nên nút thắt cuối cùng thử sức chịu đựng của em, để em nhận ra mình khó lòng cố được. Hai đứa trai gái không thể làm nên một cuộc hôn nhân chỉ qua bộ váy áo xúng xính trong ngày cưới. Dù có tôn người vừa eo đến mấy mà không hợp nhau thì cũng chịu. Mấy năm qua đi, giờ em đã tìm được người thực sự của mình. Cuối tháng này tổ chức. Chị may cho em thật ưng mới cho anh ấy đến ngắm. Phải thử mới biết mình có hợp hay không. Cẩn thận thôi… chị ạ!

Miên cười không muốn góp thêm lời nào. Cô ấy vẫn là người rất muốn hiểu và làm chủ bản thân mình. Còn Miên. Cô thuộc lòng các số đo khó cắt, từng cách lượn, díu, khắc phục nhược điểm, tôn nét riêng, vun đắp thêm cho người mà lỡ để vuột trôi bao cơ hội có khả năng tạo dựng hạnh phúc? Cảm tình có rồi thôi. Họ đến rồi đi. Và Miên… Cô còn may áo cưới cho người đến bao giờ?

Người ấy, bên kia đường ngắm Miên hay ngóng về quá khứ? Quá khứ có một ngày và một người chia tay…

Suốt buổi chiều, Miên nhìn sang bên kia đường mà thẫn thờ.

12 giờ đêm.

Miên đóng sập cánh cửa. Nhất định phải đi ngủ thôi. Mệt lắm rồi. Không có đôi, có áo, có đầu đầu tóc tóc nào nữa. Mình không chiều thì họ có thể sang hàng khác cơ mà. Bây giờ phố nào mà chả có hàng áo cưới, ảnh nghệ thuật, trang điểm cô dâu? Nhưng là em chỉ ưng có hàng chị. Không phải Ý với Pháp nhưng nó hợp với người em. Chỉ nhìn chị đã đoán được số đo làm gì em chả vừa. Cố cho em đi. Đời chỉ có cưới một lần. Ờ, đời biết đâu sẽ chỉ cưới có một lần. Làm sao mà mình cứ nhớ nhớ quên quên? Trời còn cứ để cái lần của mình ở nơi nào?

Tính tà… Tiếng chuông cửa, đã được thay đến lần thứ bảy, chọn âm thanh chậm rãi nhẹ nhàng nhất cho cả người ngoài và người trong sao hôm nay nghe vẫn cứ sốt ruột thế. Miên nghĩ có thể lại muốn nới eo, thu dây vai hay hạ thấp ngực đây mà. Cô dâu bây giờ thay đổi số đo đến là nhanh. May là họ lựa áo cưới cho mình chứ không phải cho bạn tình. Nếu không, Miên làm cách nào để chiều hết các ý muốn của khách hàng dù có thuần tính và hết mình đến mấy. Tôi ngủ rồi. Miên lẩm bẩm trong miệng cố vùi đầu vào đống gối. Ai đó ráng đợi không được đã bỏ đi.

Miên trở đậy, với từ nóc tủ xuống cái giỏ mây trong đựng đầy hoa vải trắng, ruy băng và những hạt kim sa óng ánh. Mỗi lần may, Miên lại chọn những thứ ưng ý nhất bỏ vào đây định bụng để dành khâu cho mình một chiếc áo độc đáo, đẹp hơn tất cả những chiếc cô đã may.

Vậy mà mãi nó vẫn mới chỉ được vài mũi kim rất nhỏ. Không. Miên chống gối đứng dậy, bỏ rơi những hạt ngọc rí rách xuống đống vải voan trắng, tựa như những giọt nước mắt của các cô gái sắp về nhà chồng.

Nhấc máy điện thoại, Miên bấm vội số máy quen thuộc chiều nào cũng hiện bên trên màn hình màu của chiếc điện thoại sành điệu nhưng chưa khi nào cô gọi lại. Tiếng chuông đổ dài, đều đặn, bình thản. Mặt Miên nóng bừng. Sao cô mong lời đáp của người ấy đến thế.

Em à, ngày mai… Tiếng người ấy kết thúc từ khi nào mà Miên vẫn áp chặt chiếc điện thoại vào tai. Chiếc điện thoại nóng rực lên, cho cô cảm giác hơi ấm của người ấy đang ở rất gần. Rồi đôi chân Miên chạy ra gian ngoài, bật bản sonate tình yêu, tự ướm thử những mẫu áo cưới của khách do chính cô thiết kế. Lúc nào, áo cưới cũng là dấu hiệu cho một điểm khởi đầu, một mùa xuân mới của mọi quãng tuổi, đời người. Chưa bao giờ chúng khiến cô hài lòng như vậy. Dù với vóc dáng của cô chúng có bị hơi võng vai, dài lưng, xéo tà… Chả đáng gì!

Và nếu ngày mai, phải, nếu ngày mai Miên cưới, người ấy bảo cô nên mặc thế nào? Sao cô cũng sẽ ưng? Miên thì thầm: Chiếc này, chiếc này… với những hoa là hoa, được không anh?

Truyện ngắn của Quỳnh Linh

Tác giả: Tên thật là Phạm Thu Quỳnh sinh năm 1976, cử nhân báo chí. Hiện là biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Tác phẩm đã xuất bản: Tâm đêm (tiểu thuyết, NXB Trẻ, 2001)

Nguồn: http://www.nld.com.vn/tintuc/van-hoa/truyen-ngan/109402.asp

* Truyện ngắn của Quỳnh Linh

- Thôi nghỉ đi Rặt ơi! – Vu lẳng cái xẻng ra xa. Hội nghị đầu bờ nha!

Rặt cười thật tươi, nhô lên sau khóm phong lữ thảo, nhỏ nhẹ nói – Chờ chút, tỉa hết chân khóm là em lên ngay.

- Thôi! Cứ thân làm tội đời. – Vu vùng vằng. Tính Vu là vậy, nếu không ưng là đá thụng đụng nia, nhăn nhó, rất khó coi, nhưng Rặt quen và hiểu tính nên không lấy đó làm điều phiền lòng. Vậy thôi nhưng mà hiền, biết thương, hôm nay lại mang đồ ăn ra tận ruộng cho Rặt đấy.

Nhà Vu giàu, bố Vu trên thành phố không rõ buôn bán gì nhưng bộn tiền lắm, lại hiếm hoi có mình Vu nên Vu có tiếng được chiều nhất xóm. Còn Rặt, nhà một đống người. Chỉ tại bố mẹ ham có cái mấu để “mắc tên nối họ” nên cứ cố mãi, càng cố càng khổ. Mẹ bảo, trời không thương, đến Rặt là cái rặn cố thứ sáu mà vẫn là con gái. Ngày mẹ sinh, bố vào ngó cái rồi bỏ ra luôn trước khi buông một câu: Đúng là cái số rặt con gái. Cũng từ ấy cô có tên Thương. Mẹ nghĩ xót phận mình, thương con hẩm hiu nên đặt vậy. Nhưng cả làng gọi cô là Rặt, bắt đầu từ câu chuyện cười của bà đỡ. Bù lại nỗi thất vọng của cha, tình thương yêu của mẹ, Rặt lớn lên ngoan, lành. Ai nói thế nào cũng được, cô thường chỉ cười. Học hành chăm chỉ, những tưởng cô có thể đậu vào một trường dạy nghề nào đấy, nhưng cha bảo, con gái lớn đừng có phấn đấu nhiều quá mà nó nát ra. Nhỉnh hơn, tao gả quách cho thằng nào kiếm vài mâm – Cha Rặt vừa nói vừa nhìn ra ngoài sân, chả hiểu ông đùa hay thật nhưng Rặt sợ. Cô không dám giao du với ai, sợ cha ưng mắt lại tính chuyện gả thật. Cô chỉ chơi với Vu, cái đứa con trai vạm vỡ, học giỏi gần nhất làng.

Mẹ bận bịu, chỉ biết dạy các con, phận gái nhờ nhà chồng, chơi với ai nhớ nhìn cho kỹ. Giờ lắm tệ nạn lắm; rượu chè hút hít, mới nhìn không biết thế nào đâu. Rặt cười, trẹo giọng: Mẹ ơi, rượu thì có nhưng như bố mẹ vẫn chịu được đấy thôi. Còn hút chích hay ở chốn thị thành. Chứ quê nghèo lấy gì mà hút. – Mẹ cứ lo thế, đừng có chủ quan. Bỏ lại đằng sau lời mẹ, Rặt chạy ra cổng. Số phận thế nào lại lao phải Vu đang vác bó rọc mùng to tướng, vô tình cứu Vu thoát nạn. Chỉ một tích tắc thôi, nếu Rặt không làm chệch bước Vu thì cái xe máy của mấy thằng con trai mới lớn trong làng đang lao xuống dốc như điên thì đứt phanh lao thẳng vào Vu.

Sau bữa ấy, Vu càng mến Rặt, bỏ ngoài tai lời đàm tiếu không môn đăng hộ đối của bàn dân thiên hạ. Rặt nghĩ mình có được người trai mà gái cả làng thèm muốn thì mừng lắm. Chỉ buồn mỗi chuyện, năm vừa rồi thế nào mà Vu thi đại học không đỗ. Chắc tại chọn trường cao điểm quá.

“- Thế nào, nguội hết cả rồi”. – Vu vùng vằng, chạy tới kéo Rặt lên bờ, vô tình kéo cô ra khỏi vùng ký ức. “- Ngẩn ngơ thằng chết tiệt nào thế? Ngồi xuống ăn đi, rồi tính”. “- Tính gì”. ” – Tôi đã bảo rồi đấy, tôi thích Rặt, phải lo cho mai sau thôi”. “- Hôm nay nói hay nhỉ?” – Rặt cười cười. “- Cười gì. Nhìn chúng nó kìa. Đứa đại học, đứa nhập ngũ, đứa học nghề, đứa chạy xe kiếm tiền cả rồi”.

Rặt định vặc lại Vu, nhưng thấy vẻ mặt nghiêm túc bất thường lại thôi. Cô ngẩn ra. “- Tôi đang tính lên thành phố ôn thi, rồi kiếm cái trường dạy nghề nào đó. Rặt thấy tính thế được không?”. “- Thế là sao?”. “- Nghe nãy giờ mà không hiểu gì hả?”. – Vu vớ cái xén xém vào bụi cây. “- Tóm lại là Rặt có đi với tôi không? Tôi không để Rặt khổ đâu?”. “- Ai cho đi?” – Rặt nhíu mắt, nhìn hút vào đôi môi Vu đang dẩu lên. “- Cứ đi”. “- Tiền đâu?”. “- Không phải lo mà lị. Mai đi. Về lo xin phép, gói ghém nhá”. “- Ơ…” – Rặt với tay níu hụt, Vu đã lao đi tìm xén. “- Khổ chưa, ai bảo ném. Mà mai không làm nữa thì còn tìm làm gì”. – Rặt nói dỗi. “- Tìm cho đứa khác làm”. – Vu nhấm nhẳn. Rặt cười, thấy Vu hay hay. Chỉn chu hả? Mười tám tuổi, lớn thật rồi. Rặt tin Vu, dựa vào Vu được không? Rặt về nhà, bệt mông xuống thềm, ngồi nghĩ ngợi lung tung. “- Ngồi cho mục đấy à? – Tiếng mẹ róng riết.

- Mi có biết thằng cha mi chết ở chỗ nào không? Đi tìm về cho tao. Tao đang bốc hoả đây”.

Rặt đứng dậy, nhưng không đi tìm bố. Làm sao mà biết ông say rồi tạt vào khóm nào mà ngủ đây. Cô ra sau nhà gánh đôi ba thùng lội ra vườn rau. Nắng đã xiên ngang tán mát mát. Những hạt nước nhảy nhót trên từng bắp sú. Rặt phải tưới thế này cho nước ngấm, trưa nắng dãi thì sáng mai bắp sú mới nở bung. Rặt định bụng ém mấy hôm nữa mới bán cho qua đận rau rẻ, nhưng thế này thì…

Về cuối ngõ, Rặt gọi: ” Vu ơi…”. Vu ôm bát loa cơm chạy ù ra, vừa chạy vừa nhai lấy nhai để: “- Chuyện gì?”. “- Có thay đổi không?”. “- Không!”. “- Thế thì…”. “- Bán rau chứ còn sao”. “Được, định kiếm thêm chút hả. Lên đó Vu vừa học vừa làm thuê nuôi Rặt. Có Vu lo gì!”.

Có Vu lo gì. Rặt vẫn lo, biết làm gì ở xứ đông người ấy, nhưng cứ thử xem sao. Người làng vẫn bảo, giàu nhà quê không bằng lê la hè phố mà. Vả lại ở nhà Rặt thấy bức bối quá, cô cảm giác mình đang muốn phá phách gì đấy. Thế là Rặt theo Vu…

Ban đầu mẹ cuống lên đi tìm. Nhưng vài hôm đã nhận được thư Rặt, cô viết rằng đã tìm được việc ở thành phố, mai mốt có tiền mang về. Bố tỉnh chút ới ới gọi Rặt rồi lại đắm vào rượu. Mẹ tối mắt với hết cái lo này đến nỗi sợ khác. Con gái đương thì cả một lũ. Chỉ chông chênh bám bíu vào chuyện Rặt không đi một mình và mẹ Vu lại đã sang có lời.

Mấy ngày đầu Rặt ở nhà Vu thuê. Số tiền bán rau lo ăn được mấy bữa. Vu tốt thật, Rặt nghĩ thế khi thấy Vu nghiêm chỉnh không có ý lấn lướt gì cô, trai gái dậy thì, ở phòng riêng nhưng Rặt không phải trông chừng gì. Chỉ có duy nhất một lần Rặt thấy Vu đổ ập vào người, ôm riết lấy, bất ngờ, nhưng Rặt chưa kịp kêu lên thì Vu lại buông tay, chạy ù ra ngoài. Rặt nghĩ Vu giữ cho mình nên càng yên tâm hơn. Vu còn bảo, vài bữa nữa gặp bố rồi thì cần gì cũng có.

Tìm mãi vẫn chưa có việc, Rặt buồn lang thang. Vu nói chờ rồi Vu tính. Chẳng biết Vu đi tính ở đâu mà suốt từ sáng đến tối xì. Rặt buồn chả nói chuyện được với ai. Nhà đi thuê, bên ngoài thấy ồn ĩ nhốn nháo vậy, nhưng thực mỗi phòng là một khoảnh riêng tư. Ai làm gì thì làm, cần thì đóng cửa, lấy giấy nhét kẽ hở, lấy báo che lỗ thông gió cũng được. Ai cũng vờ không để ý. Ở yên, miễn là không ngó ngoáy chọc vào chuyện người khác.

Một buổi tối chờ mãi không thấy Vu, Rặt ra cổng ngóng. Mùi xú uế bốc từ cống nước thải toen hoen làm cô muốn oẹ. Chợt có một làn gió lạ mơn man mang mùi nước hoa gợi dục ập vào mặt Rặt. Cô nhìn hút theo bóng đôi uyên ương vừa qua. Người đàn ông thỉnh thoảng lại tụt lại phía sau. Hình như ông ta già hơn cô gái, cứ cố bước nhanh được mỗi quãng ngắn lại dừng, gọi cô gái bằng thứ tiếng rất lạ, cô gái chững lại, gật gật xoa xoa tay…

Hôm sau, Rặt kể, Vu nói: “- Rặt cẩn thận! Ở thành phố có người xấu bụng hay săn con gái bán cho Đài Loan. Họ đưa thằng con trai đẹp mã ra gạ, nhưng cưới xong sang bên nước họ rồi mới biết chồng mình là người khác, vừa già vừa xấu, lại nghèo, có khi còn đui què mẻ sức ấy chứ… Vu đi vắng không trông chừng được, đừng có tin ai”. Rặt ngả vào người Vu. Hạnh phúc khi Rặt có Vu phải không. Vu đây, cao to, đầy sức trẻ, rất lo cho Rặt và ở gần. Rặt còn lo gì nữa. Nhẹ nhàng Rặt đi vào giấc ngủ.

Sáng ra Rặt chẳng thấy Vu đâu. Dở trưa, có một bà tóc bạc đến đưa cho Rặt một mẩu giấy. Vừa lúc có tiếng bà chủ cho thuê nhà oang oang đầu ngõ… “Nào tiền ơi đóng đi. Không thì tôi đuổi đấy”. Bà ấy xộc vào phòng, xỉa vào mặt Rặt: Ôi a, đây mà chả thưa lấy một tiếng.

Tí chị dọn đi thì nhớ đưa chìa khóa cho tôi nhé. Gớm chơi đẹp đẹp là. Chọn được chỗ mới không phải ỉa chung rồi hả. Anh nhà thanh toát hết, báo trả nhà rồi.”. Rặt mở vội mảnh giấy. “Rặt à, có chuyện. Vu phải đi chạy hàng cho ông bác gấp. Ta cố chuyến này kiếm một cục, để tính cưới. Hôm nay lại hết hạn thuê nhà, Rặt cứ đi theo bà cụ này nhá, bác Vu đấy”. Rặt ngẩng lên, gặp nụ cười hiền của bà tóc bạc. Rặt gật đầu. “Có thế chứ” bà chủ nhà te tái đi ra. Không biết bà cụ tóc bạc có hiểu hết ý tin cậy và đường cùng của Rặt không nhưng bà tóc bạc vẫn cười, nụ cười dường như không tắt suốt từ lúc nhìn thấy không mặt trẻ trung xinh xắn của Rặt.

“- Đi đâu bây giờ?” – Rặt thở ra. “- Cô cứ theo tôi, với anh Vu chứ ai mà lo…”. Rặt luống cuống sắp mấy thứ đồ bỏ vào balô, gọn ghẽ như khi mới lên.

Bà tên là Cười – Không biết thật hay đùa nhưng bà tóc bạc nói vậy – Cậu nhà gửi gắm rồi, cô an lòng. – Ta đi xe buýt chuyến tới, ra ngoại ô là có xe chạy hàng với Vu. Ăn đi đã. Rặt ăn trệu trạo cái bánh bà Cười đưa, ngẩng lên đã thấy cái xe Daewoo mui kín trờ tới. Trời chập tối. Rặt không nhìn rõ hai bên đường, đầu cô chập chờn câu: Vu đang đợi, rồi tự an ủi, động viên mình. Bà Cười từ lúc lên xe cũng không nói gì nữa, nhắm mắt ngủ. Rặt không hiểu tính bà quen thế hay sao mà tay bà cứ gác lên người cô. Nể người già cô đành im lặng, nhưng chỉ một lát sau cũng ngủ gục, với mộng mị nhập nhoà giữa những đường nét giãn nở, sóng đổ bên mắt, khoé môi của bà Cười và người mẹ vất vả. Bà Cười vả vả vào má Rặt cũng không biết gì, liền phẩy tay: – Ngấm thuốc rồi. Cho xuống đi chú tài. Người lái xe giật phanh, im lặng. – Cứ như thế! Bà Cười văng một câu tục theo cú nhẩy nhanh nhẹn như một con báo lọc lõi, rồi nhanh chóng mất hút phía sau.

Chiếc xe lao toạc màn đêm.

Sáng sau, Rặt tỉnh lại trong một căn nhà nhỏ giữa rừng. Ánh nắng lấp loá trên những tán lá dầy. Hơi lạnh cùng mùi lá mục cây ẩm bốc lên cho cô một chút quen thuộc, như ở giữa vườn nhà trong một buổi chiều muộn. Khoảnh khắc bình an trôi đi rất nhanh. Cô tá hoá kêu lên khi đưa mắt nhìn ra xung quanh, chỉ có cây rừng và lá mục. Có ai không? Tôi ở đâu thế này? Tất cả chao đảo trong đầu: “Vu ơi… Ai thưa tôi đi…”. Không có ai trả lời Rặt. Cô định lao ra ngoài nhưng bất ngờ ngã ngửa ra nền đất mốc bẩn.

” Cô không đi đâu được đâu”. Tiếng nói lạ làm Rặt quên đi cái đau ở đầu. Cô hoảng hốt quay lại: “- Ông là ai, tôi đang ở đây?”. “- Cô sắp đến nơi người ta cần cô. Ăn đi rồi ta đi tiếp”. – Con người nhỏ thó nãy giờ vẫn ngủ ở góc nhà, tay nắm đầu xích sắt, mà Rặt không biết, tung cho cô nắm cơm. “- Quân dã man. Anh Vu ơi… Vu…” – Rặt gào lên… – Vu nào. Chắc cái thằng bán quách cô rồi. Tôi cũng chỉ là người mua lại, bán đi thôi. Lão nhỏ thó lao tới nhấc bổng Rặt lên, ném ra cửa – “Tí nữa mày ngủ thôi. Thở tí đi. Qua mấy đêm rồi khờ ạ. Tao cho tỉnh là để nuốt cái gì vào họng. Muốn sống thì cố!” “- Không… Rặt gào lên.

Tôi sẽ…” “- Làm gì? Mày có biết đây là đâu không? Qua biên giới rồi.

Người ta sẽ đến chọn mày bây giờ. Không quá năm thằng đâu. Ưng thì gật, không có thì đứa nó đánh róc thịt nghe chưa”. “- Sao các ông bắt tôi…”. Rặt tiếp tục gào một cách vô vọng.

Lão nhỏ thó cười khẩy, đưa mắt ngóng qua những tán lá, vẻ chờ đợi:

“- Tìm thư trong túi áo ấy!”

“Rặt ơi, tôi biết lỗi tôi rồi. Tôi thương Rặt, tôi thương Rặt thật lòng.

Tôi không muốn thế. Nhưng tôi không làm thế thì tôi cũng chẳng thể ngồi viết mấy dòng này Rặt ạ. Đời tôi thế là hỏng rồi. Tôi cần tiền nên bán Rặt, coi như tôi hại Rặt. Nhưng cũng là tôi giải thoát cho Rặt, để Rặt xa được cái thằng đốn mạt là tôi. Rặt vẫn bảo, không biết nó thế nào, nó ở đâu phải không? Vậy thì nó là thế đấy, nó ở chính cuộc đời tôi, cuộc đời Rặt đấy. Cái bầu trời đen của những bóng ma tuý vật vờ đang chụp lên đời chúng ta. Tôi phải làm vậy vì như thế may ra Rặt còn lấy được thằng dù đui què mẻ sứt nào nhưng cũng là con người.

Còn ở với tôi, chỉ là một con quỷ đói thuốc thôi. Một con quỷ có thể lúc nào đấy sẽ kéo Rặt vào địa ngục của những làn khói trắng của những cảm giác ảo mất Rặt à. Chả còn biết nghĩ gì đâu. Như cha tôi ấy. Con người cả làng ngưỡng vọng ấy cũng là một con qủy đói thuốc đã tiếp tay hại bao người để trục lợi rồi đẩy chính con trai mình vào vòng cảm giác ảo đầy lao khổ. Trong cơn đói thuốc ông đã đẩy tôi ra đường với những viên gây nghiện. Tôi những mong chúng ta tới một mảnh đất mới dựng một cuộc đời riêng hạnh phúc, gạt hết những xấu xa quanh mình. Nhưng tôi đã không thể. Chúng ta không thể nằm bên ngoài cuộc đời của bao người khác. Rặt như tất cả trước hết cần phải đáp ứng những nhu cầu rất thường nhật. Tôi đã cố gắng, nhưng không được. Và vào cái lúc đứng trước ngưỡng người và quỷ đấy, tôi đã lại để cho ông bán mình. Tôi thương ông ấy không muốn ông ấy chết vật giữa đường. Còn Rặt có chút nào thương tôi lúc này không…”

Rặt lồng lộn, hò hét trong gian buồng chật hẹp một hồi rồi ngồi ôm mặt khóc như trẻ nhỏ. Vò nát mảnh thư, Rặt như thấy ai đang cào cấu gan ruột mình. Ma tuý, nỗi ám ảnh đi bên mọi cuộc đời, mà nhiều khi ta cứ trưởng hay ta thờ ơ mà nghĩ nó xa vời tận đâu đâu. Giờ đây, nó hiện hữu, nó in dấu lên mọi cuộc đời sao mà rõ ràng, đau đớn thế. Chỉ một phút thiếu tỉnh táo, một phút dại khờ, hay chỉ là cái cách hững hờ với cuộc đời thôi, đã phải gánh chịu, trả giá đắt… Rặt nghĩ, thương Vu từng ấy ngày sao Rặt không nhận ra, chỉnh hướng. Chỉ lo xét cái cách Vu chiều cô. Rồi mẹ bảo không nghe. Thương người mà hững hờ với người quá. Còn Vu, sao lại cạn tình, bạc đời, mất hết niềm tin thế Vu.

Rặt thôi gào. Có gì rào lên nơi cổ. Cô muốn oẹ mà không oẹ nổi.

Ngoài kia gió vẫn từng hồi thốc vào căn nhà nhỏ, cuộn lại rồi bung ra như muốn bốc tất cả lên không trung. Lấy hết sức bình sinh, Rặt nhao cả hai tay túm chặt lấy cây cột cái. Mình phải sống! Cô tự nhủ trước khi chìm vào cơn mê sảng”.

Trước những người lính biên phòng, Rặt chỉ kể được có thế. Cô thèm nghe tiếng người, tiếng xôn xao ngoài hiên đẫy gió và nắng mới.

Quỳnh Linh

Nguồn VOV : http://203.162.1.208/chuyenmuc/ThovaTruyen/truyenngan/trangb.htm

* Truyện ngắn của Quỳnh Linh

- Bà có trả không? Chỉ có bà thôi đấy. Mai mẹ tôi về. Bị AIDS rồi. Chết chả mang theo được nhưng của ai thì bà nên trả cho người ấy.
- Lúc khác nói chuyện. Tao đang bận.
Sanh đập cạch điện thoại xuống bàn, không thay quần áo lao vội ra gara ôtô. Khốn nạn, con cháu gái mới nứt mắt ra đã biết khủng bố dì ruột bằng những cuộc điện thoại cạn tình.
Những vòng xe vô định. Tiếng chuông điện thoại di động đổ dồn, dai dẳng bám theo Sanh qua những con phố quen mà lạ. Cho tới lúc suýt đâm phải đuôi xe người đằng trước Sanh mới tạt sang hè phố, bước đại vào một cửa hàng mỹ phẩm.
*
- Triệu chín chị gái ơi. Xài đi, hàng này ngon lành lắm!
- Cô nói cái gì? Tăng giá nhanh vậy? Vừa tháng trước tôi mua có năm trăm. – Sanh nhấn giọng bằng cả nỗi bực tức từ cô cháu gái.
- Trời ơi, bà chị chả hiểu cho em. Có phải tự dưng nhích lên đâu?
- Nhích? – Sành nháy mắt trở lại vẻ sành điệu thường ngày.
- Vâng. Xách tay đấy. Con em em nó là chiêu đãi viên hàng không. Nói thật bà chị, hàng sạch ở em mà không bán thì không đâu trong thành phố này có cả. Nhìn, là em biết chị xài chất nào rồi, lấy cho xem ngay. Chứ hạng người khác á, thoáng qua ra vị, vào ngắm cho đỡ thèm, thấy giá tái mặt. Em chả tiếp. Gớm, tiền đâu. Mà em cũng hơi đâu. – Cô chủ hàng tóc đỏ nói liền một chặp, mặt ngoắt bên này ngoéo bên kia, mắt díu lại, nhìn mà như cắt vải. Sanh khẽ đặt hộp phấn xuống bàn, lắc đầu:
- Thôi, hôm nay chị chịu. Chào em. – Sanh bước nhanh ra hè.
- Có phải dễ mà đắp được lên mặt gần hai triệu đâu. Mỏi cả mồm!
Lời nói chì chiết xói vào người quẩn trong đầu Sanh. Bạc thật, bạc như phấn. Nó vừa nịnh mình xong lại buông lời ngay được. Cô thấy nóng nóng mặt. Chen quệt là chút gì ngại ngại, nể nể, cái vẻ ta đây hơn người bị lột bẽ bàng.
Mọi khi biết là đắt, Sanh vẫn mua trong cảm giác kiêu kiêu sương sướng. Thừa hiểu nó uốn lưỡi nhưng còn hơn cái vẻ mặt khinh khỉnh. Sanh tự an ủi: Nó chớt chát cho xuôi mồm, cho dễ mua dễ bán, miễn là hàng xịn hàng hiếm, thơm lâu, bôi đâu mịn đấy. Không nhiều người dám bỏ ra mấy tấn thóc đổi lấy cái hộp con con bằng lòng bàn tay để rồi quệt quạt lên mặt vài lần đã hõm xuống, hở cả đáy, thế mà Sanh chơi mới sành điệu chứ. Và từ khi làm khách hàng của hạng son phấn này chưa bao giờ Sanh phải nghe những lời xách mé như hôm nay.
Người Sanh dấm dứt như mấy ngày chưa tắm. Mặt nóng rát, cảm giác có hàng nghìn cái dằm lao ra, nhằm vào mặt Sanh từ những đôi mắt nửa tò mò nửa khinh khi của những người hàng phố đang dõi theo từng bước chân. Sanh quay ngoắt lại, vẻ tỉnh bơ, đặt hai triệu lên tủ kính.
Cô chủ tóc đỏ mặt nở bừng, cười díp mắt, luống cuống vừa tháo vừa giật cái nhẫn, hấp tấp mở nắp hộp, gậy một chút phấn, run run bôi, miết nhè nhẹ, rồi thật khẽ khàng nâng bàn tay béo múp của Sanh lên:
- Chị nhìn đây, vẫn hồng, không chì nhé. Đảm bảo không khoét da. Bà chị tinh lắm. Ăn hết nhiều chứ thứ này tiêu mấy phải không ạ?
Sanh thả tọt hộp phấn vào túi sắc, đi luôn ra cửa, để mặc cô chủ mỹ phẩm cúm núm chạy theo, nói với:
- Mới lần đầu mà mướt ghê cơ. Lần sau nhớ đến hàng em nhé. Rất mong được phục vụ quý chị..
Lại những ánh mắt hàng phố…
*
Sanh từ từ chuyển vòi hoa sen khắp cơ thể để dòng nước ấm mơn man, mơ màng cảm nhận sự chuyển động thăng hoa của từng đường gân thớ thịt. Cái cổ trắng ngà. Bầu ngực nây mịn. Suốt đùi khép kín, nuột như lụa. Nước lan chảy trên người Sanh tựa tráng men. Những giọt nước bắn lên, rơi xuống xung quanh làm phòng tắm bé lại, như có ai muốn ôm gọn lấy cô. Người muốn căng mọng lên. Tự dưng Sanh nhớ chồng, thèm cảm giác hai dòng nước hợp làm một.
Vặn vội vòi hoa sen, Sanh với khăn tắm màu hồng tím choàng lên người, quấn chặt lại, bó cái khát khao rất đàn bà và rất đỗi tự nhiên. Cứ nguyên vậy Sanh ra phòng khách thả người xuống ghế, tuệch toạc dạng chân, ngẹo đầu, để rơi bầu ngực xuống đệm đếm cảm giác lành lạnh theo từng đợt gió nhẹ liếm từ bàn chân, trượt theo bắp đùi, tới rốn, qua khe ngực, lên cổ, vòng sang, nhồn nhột nơi gáy.
Từ lâu, Sanh có thể tự do làm những gì mình thích. “Gia đình đã tuỳ nghi di tản” – Cô nói như vậy khi có ai hỏi thăm. Cô hài lòng với cuộc sống hiện tại. Chả nắng, chả gió, chả mưa, chả bụi. Hệ thống máy tính, camera màn hình lớn lắp đặt giữa nhà giúp cô “truy cập toàn cầu”. Công việc cô bàn giao cho quản đốc, nội trợ có quản gia cùng mấy người giúp việc. Cô bỏ tiền ra nuôi họ và họ bỏ sức phục vụ cô.
Có tiếng chuông. Sanh nhắc điện thoại. Tiếng nói như đập vào tai: “Cô có trả không? Cạch!” Lại con cháu. Nó còn cúp máy trước. Chắc sợ Sanh không nghe nên nó không chào hỏi nữa. Mà chào làm gì khi đã đến nước này. Cảm giác nhẹ nhõm biến mất. Sanh nhấn nút gọi. Rời tay, đã thấy ông Du gõ cửa.
Như mọi khi, cánh cửa chưa mở hết ông Du đã lọt vào phòng. Không nói lời nào, ông nhỏ vào tay thứ nước sát khuẩn nhẹ, xoa xoa từ cánh tay trở xuống rồi lẳng lặng tháo khăn tắm mặc cho Sanh bộ nỉ hồng. Rút cái que bạc từ trong túi áo ngực, vê vê từng lọn bông, cắm vào lọ nước cất pha bạc hà, ông khẽ khàng lăn lăn lên người, lau từng kẽ tay kẽ chân cô Sanh. Rồi vẫn dùng bông lót dưới ngón tay trỏ ông Du lần lần lựa từng lọn tóc, vuốt nhẹ nhàng. Chừng tóc gần khô ông Du mới dùng mười đầu ngón tay khẽ chải xuôi theo tóc. Chỗ nào vướng, ông nâng đầu cô lên, luồn tay như múa quanh cổ ra gáy. Tất cả diễn ra như đang trôi. Ông chăm sóc Sanh trong bóng tối bưng bởi chiếc kính đen xì dày gọng kiểu của người mù bẩm sinh. Người ông toả lên mùi hương trầm bí ẩn như cảm xúc của người đàn ông khuyết tật luống tuổi chưa mấy lần chung đụng với phụ nữ trước cơ thể rừng rực khát khao.
Giống bao lần khác, hiếm một tiếng động lớn, và chưa khi nào cô Sanh để tâm xem công đoạn sau tắm này tốn bao nhiêu phút. Bởi cả hai chả có gì thúc giục. Chỉ thầm nghe cái hun hút se se lan toả từ bạc hà, tự đón nhận sự rộn rạo chạy quẩn lên hai bầu vú, theo hai bên lườn, giần giật nơi đùi lẩn trong những vòng sáng đan màu nơi đáy mắt.
**
Trước đây chả cần ông Du mù, không cần bông với bạc hà Sanh cũng đầy ắp cảm giác tê tê hun hút ấy. Cái ngày Vai còn ở nhà này, giữa những năm tháng nghèo khó. Ngó lên ngó xuống chẳng có gì đáng kể ngoài bộ nồi inốc mà bạn chồng cô mừng ngày cưới. Dành dụm mãi vẫn chưa dám đẻ một mụn con. Mọi sự diễn ra với các động tác xổm bệt cho đến giật thẳng người, đi đâu thì đi chứ cứ về đến nhà xoa xoa đập đập vài cái là có thể lôi nhau vào ngủ. Giữa những giấc tàm tạm ấy muốn tâm sự gì thì tâm sự, muốn trách gì thì trách.
Nhưng rồi bỗng đâu khoảnh đất “rau dại chó đái” mà Sanh đứng tên mua hộ cho cô chị đang lao động ở Libi cách đó chục năm được rải vàng vì trở thành mặt đường quốc lộ. Cô cắt ba, mỗi khoảnh cũng non bốn sào. Sau lại cắt bẩy, bán sáu phần lấy vốn lận lưng.
Ai ngờ chị cô lại tính giỏi thế. Bao nhiêu tiền cứ gửi hết cho Sanh. “Chị bên này chỉ biết kiếm mà không thể giữ. Chị nhờ em”. Cả đời chả bao giờ có nhiều tiền, làm thủ quỹ của một xí nghiệp làm ăn lỗ nhiều hơn lãi, vốn chưa về đã đi đã thấy thiếu nên Sanh cũng không dám để tiền của chị trong nhà, nghe lời mua hết đất.
Như bao người bất chợt giàu sổi, Sanh phô trương, nghĩ đơn giản, muốn thể hiện là có tiền thì phải chìa ra cho thiên hạ thấy, có vậy họ mới nể. Thế là đôi bàn tay rám nắng rạng dần màu vàng. Ra đường người ta không chỉ nhìn vào mặt mà tướt lên tướt xuống rồi đậu lại nơi những ngón tay Sanh cuộn tiền. Nhà cửa từ túp lều con cao vọt lên hơn cột điện. Lại chạy chọt chuyển được cho chồng từ vùng cao về đơn vị gần nhà. Tiền lương mong đợi bấy lâu thành ra thứ tiêu vặt. Nhận về, vợ chồng đi phố, thích thì vào ăn, mua đồ không cần tính toán, chọn tha về hàng đống mà nhiều thứ chả buồn sờ thêm.
Thoảng chốc, Sanh thấy mình có giá hơn. Công việc thủ quỹ ở cơ quan cô nghĩ sao nhàm chán, cứ ngồi đếm tiền của người khác để mỗi lần phát ra lại vừa thèm vừa tiếc, thèm tiếc thứ rõ ràng không phải của mình. Chả như buổi không nơi nương tựa, cạy cục mãi mới kiếm được việc làm.
Sanh có bầu. Thêm lý do đầy đủ để cô xin nghỉ việc không tiếc nuối. Cô con gái bé bỏng chào đời an toàn được mọi người khen mệnh đỏ vì có bà cô chết trẻ trong họ phù trợ nên sinh vào lúc bố mẹ có của ăn của để.
Bạn bè trong đơn vị đến chúc mừng, Vai hào hứng kể chuyện gia đình. Anh em tán thêm rồi cười vui vẻ. Sanh nghe, cũng cười góp nhưng hơi ngường ngượng. Sự khó chịu như quả bóng bay mà những câu đùa tếu táo, hồn nhiên vô tình thổi lớn.
Nhà cô mướn giúp việc. Con mới một tuổi Sanh đã thấy rảnh rang, lại muốn chui ra khỏi căn nhà cao ngang cột điện mà mấy năm gần đây trong đó cô là đỉnh. Bồng bềnh cảm giác trên cao, Sanh bàn với chồng mở công ty riêng chuyên kinh doanh tư vấn nhà đất. Cô quay lại tìm mọi cách mua những khoảnh đất mình đã bán kể cả cho người trong họ. Cô lăn lộn chao chát, xẻ ngang xẻ dọc, đưa đi chỉ lại lấy tiền chênh lệch. Cô thuê, mượn danh nghĩa của tất cả anh em, bạn bè thân thiết cũ. Khả năng tính toán của Sanh được phát huy đến không ngờ. Chỉ nhìn thoáng cô đã ước tính sẽ lãi được bao nhiêu. Số vốn công ty Sanh qua ba mùa sốt đất tăng hàng chục lần. Chị Sạch cùng thời thế đã cho cô đôi cánh, Sanh bay được trên đất đai quê nhà, nhìn ra tiền và biết đáp đúng lúc.
Sanh yêu vô cùng cái “nhiệt kế tiền”. Và không chỉ mong, cô thực sự đổ mồ hôi để làm nó tăng lên. Không để gia đình cô trở lại cái thời khốn khó, vợ chồng lọc cọc xe đạp, ra đường cứ bấu bíu lấy nhau, tưởng không có nhau là ngã, là chết.
Dần quen với việc ăn tiêu thừa thãi đến mức tưởng như vốn trước nay vẫn thế, Sanh ngại nhắc tới quãng đời xưa. Cuộc sống không còn phải chi li từng đồng, tính từng ngày, tằn tiện từng khoản như trước cho Sanh đẫy đà nở da, mặn mà nhan sắc. Soi gương, cô xót xa tiếc bao lâu nay thờ ơ với mình quá. Cái tay sạch thế mà bạ cái gì cũng sờ vào? Quần áo mới tinh sao để cái mặt cũ kỹ? Người như thế, lúc trước như vậy sao giờ lại khác? Sanh đặt cho mình bao câu hỏi và quyết định thay đổi một cách đồng bộ.
Thời bây giờ cái gì cũng đi đôi đi ba, cái nọ là của cái kia, không cọc cạch vá víu được. Đơn giản từ cái khoác lên người cho đến vật dụng gia đình, rồi từng hành động, cử chỉ trong cuộc sống. Mọi người bắt đầu thấy một Sanh “cách mạng triệt để”. Sáng tác nguồn gốc mới, đổi cá tính, tập làm người sang…Cô rất quan tâm đến trang phục. Nếu đã mặc áo đỏ thì quần đỏ, hoặc màu tương phản mạnh như đen, xanh…cùng các phụ trang có chi tiết đồng màu với áo, như cạp gấu, viền chỉ đỏ kính gọng đỏ, giày thêu hoa đỏ, giây đeo chìa khoá hình con gấu vàng mắt đỏ. Quần hin áo hin mặc trong cũng có màu đỏ nốt… Cô nói, người có cái gu riêng biết chọn lọc những thứ mắc lên người là vậy. Đã không diện, không có tiền thì thôi. Đằng này Sanh có, lại còn cả một thời thiếu thốn nên Sanh ăn chơi hơn người thừa tiền. Không chỉ cho hôm nay, ngày mai mà bù cả ngày qua…
Sanh bị cuốn theo dòng đổi đời tân trang thay thế. Hễ một cái hỏng Sanh bỏ tất cả bởi cảm giác chương chướng những thứ còn lại. Bộ quần áo đỏ đen đã đi vào thùng rác chỉ vì cái vòng tay hoa đỏ tự dưng bị đứt. Cô không cho người giúp việc, làm giẻ lau lại lo bị xúc phạm: Rồi có lúc chúng bảo mình đã từng khoác thứ giẻ đó lên người… Vai một lần lỡ kéo mạnh tay làm gẫy chân ghế phải thuê thợ sửa. Chiếc đinh chặn ngang hơi lồi hơn bình thường làm Sanh mỗi lần nhìn thấy bừng bực. Qua mấy hôm, bộ bàn ghế giả cổ ấy được thanh lý thay bằng bộ gỗ pơmu nghe quảng cáo rằng có thể đuổi ruồi muỗi, lại lưu thông khí huyết.. Vai hỏi: Khí huyết ở đâu nếu chỉ để ngồi? Sanh bảo: Cho tốt mông chứ sao. Mà đã như vậy thì tủ, kệ, khung tranh, lót chén, thùng rác, guốc đi trong nhà… cũng phải thay cùng loại gỗ. Hàng chục triệu đi tong. Sót ruột, bảo vài lần không nghe, sẵn tính nể vợ Vai đành làm ngơ: Thôi thì cho cô ấy thoải mái là được!
Vai an vị trong tư thế người chồng yêu vợ hiền lành, nghĩ mình chả làm được mấy. Lo liệu quyết đoán toàn cô từ ngày mới lấy nhau. Vai yên tâm công tác, mải miết với những kế hoạch nọ phương châm kia ở tầm vĩ mô đại sự. Không nhờ vợ thì mấy đồng lương của anh không đủ thay thảm chùi chân.- Vợ chồng vẫn đùa nhau. – Chả sao. Cả chuyện Sanh đi làm thủ tục đổi tên cha mẹ đặt cho anh là Vại sang Vai.
- Nghe nó có dư âm, hơn chán vạn cái vại cái chum nhà anh. – Sanh bảo thế. Mà chính Sanh cũng đổi tên Sành của cô ra thành Sanh. Điều này cô nói thuyết phục hơn – Cha mẹ em ngày xưa nghèo lắm, mới đặt tên chị Sạch, em Sành, thằng út là Sanh để ghi nhớ cái thời thiếu đói khốn khổ. Nhưng út nó mất sớm, những đứa sau toàn hỏng từ trong bụng mẹ. Dự định trước đã không thành, thôi thì cũng là thoả nguyện ý trời. Em đổi thành Sanh cho nó có tương lai. Chị Sạch, em Sanh, thoáng nghe tưởng là Sạch-Xanh. Đúng tiêu chí xã hội hiện đại nhé. Phải đổi thôi, chứ ai để trong nhà toàn Sành với Vại.
- Thì cùng từ đất ra cả mà – Vai chống chế.
- Nhưng em nghe nó bẩn, nó lạc hậu lắm.
Mà “lạc lõng” thật so với cuộc sống của Sanh bây giờ. Trong nhà toàn thứ sáng bóng, chọn lọc kỹ. Kim loại không gỉ. Gỗ loại A, vân hoa, sơn bóng, hở ra lại lau. Vải cotton, không pha sợi tổng hợp. Dù có chóng rách chóng hỏng mau sờn nhưng thông thoáng khoẻ người. Nay mặc chưa kịp cũ đã chán, muốn thay, cần gì phải bền. Giấy nhẵn mặt, hai lớp, không độn, không pha màu hóa chất. Máy móc hiện đại, không CFC, không khói, không ầm ĩ, không thải khí gây thủng tầng ôzôn. Nước thật trong, qua ba lần lọc. Thức ăn chế biến từ thực phẩm tươi sạch tiệt trùng, không dùng phẩm màu, không để dư, và không ăn đồ thừa. Khi rửa, xả nước rửa trôi… Nồi niêu, bát đĩa, thìa đũa cô chuyển sang đồ bạc, phalê hoặc thuỷ tinh…
Gia đình dần hình thành quy định hạn chế hết mức chuyện tiếp xúc với những thứ Sanh cho là bẩn. Đi đâu không muốn ngồi, không muốn va chạm vào ai, cầm mó gì cũng thấy ghê ghê, muốn đeo găng, muốn lót, muốn rửa, rửa đi rửa lại. Ban đầu là thế, sau mãi thành ra cô tránh tất cả các cái không phải của mình, trừ một thứ đã làm cô thay đổi và luôn trong tình trạng chạy chốn hiện nay. Cô quên, hay vì nó chính Sanh cũng không muốn biết rành rẽ. Cô chỉ ưng thứ đẹp, sáng, thơm. Nhân viên công ty cô chọn mặt gửi vàng, tiêu chuẩn đầu tiên là trông sáng sủa, thông minh, hiện đại, biết làm đẹp. Cô nghĩ thế mới có chí tiến thủ, không quấy quá cho xong. Trong tiền lương cô cho thêm khoản phụ cấp thời trang son phấn. Nhân viên xấu trước chót nhận sau dần thải.
Có bữa, Lụa – người bạn gái thân nhất của Sanh đến chơi. Được vài phút, Sanh cáo bận có việc công ty phải đi. Người ở người về vẻ lưu luyến chia tay. Đến đường, Lụa mới nhớ để quên chiếc túi liền quay lại. Ngỡ ngàng, Lụa thấy Sanh đang nhăn mặt chun mũi dùng hai ngón tay nhón cái túi xinh xinh cô vừa mua, giơ giơ về phía trước như để tránh không dính vào người rồi thả bụp vào túi ni lông, buộc túm lại, nhét vào giá để dép. Sanh quát người ở lấy nước tẩy lau ghế chỗ Lụa vừa ngồi, miệng chèm chẹp: Gớm, lê la khắp nơi. Bên cửa sổ, mặt Lụa thần ra nhìn, nghe cái nóng bốc dần từ chân tóc.
Từ ấy không bao giờ Lụa đến nhà Sanh nữa. Bạn bè thời nghèo khó có việc muốn gặp Sanh cũng khó tìm cô lắm. Sanh đã chuyển vào ở khu nhà đẹp nhất thành phố. Ấy là Sanh muốn thay hàng xóm. Mỗi lần đi qua nơi ở cũ cô cứ muốn quay mặt đi, lòng tự hỏi: Sao thời ấy mình sống được ở đấy nhỉ?
Làm quen, tìm cách gần gũi, Sanh hoà nhập với những quý bà quý ông quần áo thơm tho. Như họ, ra đường cô ngồi ôtô, đến nơi làm việc ở phòng điều hoà, về tắm phòng xông hơi, lúc nào cũng có người bưng bê dạ thưa phục vụ, nên bụng nở, mặt xệ vẻ phát tướng. Lớp bạn mới được hình thành. Bạn nghèo một thủa Sanh từng mượn danh, từng bá vai bá cổ nay cô tìm cách tránh. Những ánh mắt lạnh, trả lời ậm ừ, bạn dần ngại gặp, chả muốn đến nhà chơi rồi ngay cả điện thoại cũng thôi luôn. Mỗi sáng thức dậy trong chăn ấm đệm êm Sanh thấy mình thật viên mãn. Xung quanh cô giờ toàn người sạch sẽ, hào nhoáng, phong thái lịch sự, ăn nói hoa mỹ, gương mặt tươi tắn, no đủ, ánh sắc màu rượu ngoại, màu son phấn, màu cảm giác có tiền, có quyền hơn người khác.
Những món tiền bạc triệu của Sanh sẵn sàng thả vào những quầy hàng lấp lánh đổi lấy thỏi son, kem bẹn, phấn mông, thuốc chống nhăn, nước vuốt mi, sơn móng, keo tóc… hay những giờ khắc như phim, làm điệu làm bộ. Sanh tung tăng giữa đời với tiền nhưng ngoài chuyện phấn son, tạo dáng cho mình, cô không mấy khi quên tính chi li tỉnh táo của người từng làm thủ quỹ, nhất định không để cái két của mình vơi đi một cách vô lối. Rồi sau những phút cắm cúi với những bữa ăn ngon, sạch đẹp, Sanh nhận ra sự chênh lệch từ cái lướt mắt rời đĩa đỗ Hà Lan xanh luộc với cà rốt ánh lên trong đĩa thủy tinh hiệu Arcoc của Pháp chạm vào gương mặt cũ kỹ sạm nắng của chồng. Sự so sánh bắt đầu ngấm ngầm trong Sanh. Sau bao năm đầu gối tay ấp mà giờ Sanh mới phát hiện rằng Vai của mình khá bẩn. Đi ngủ chẳng mấy khi rửa chân. Khi nhắc liền chùi luôn vào chăn rồi mới giơ cho vợ xem:
- Em này, anh rửa sạch lúc tắm rồi còn gì.
- Nhưng anh vừa mới ra vườn hút thuốc, bụi nó quẩn lên. Anh ra rửa lại đi, từ đầu gối trở xuống thôi cũng được.
- Khó tính thật. Em dạo này… Vừa về, bắt lột bỏ quần áo ngay, thay đồ trong nhà. Sờ vào thứ gì phải rửa tay. Đứng cửa nói với ông tổ trưởng đến nhắc việc phường mấy câu cũng phải rửa mặt. Ông ấy có hủi đâu mà em…
- Giời ơi, vợ mới nói một, chồng nói mười. Anh có biết là ông ấy nói như nhổ ấy không, bắn hết cả nước bọt vào người ta. Không rửa đi để vi trùng nó lan khắp, vào thơm con lây sang con, tối vợ hôn thế là nhiễm tất.
- Sạch quá đâm hay ốm. Mất hết khả năng miễn dịch! Vệ sinh tốt, nhưng vừa vừa phải phải thôi. Người ta vẫn vậy, trước chúng ta cũng đơn giản thế, có làm sao đâu?
- Trước khác, bây giờ khác. Người ta sao kệ người ta. Không có điều kiện thôi chứ ai chả muốn sạch.- Sanh không nhìn chồng cứ vừa giũ chăn vừa nói tưng tửng. Vai co người, gối đầu lên tay, định cãi vợ tiếp lại thôi. Ngày xưa, mỗi khi vợ chồng có chuyện tranh luận Vai chỉ đặt tay lên eo vợ khẽ kéo là Sanh đã thu người gọn trong lòng chồng và “trận chiến” kết thúc. Nhưng hôm nay Vai không thể dùng phương pháp ấy, anh chợt nhớ lúc nãy lấy ví trả tiền điện xong anh chưa rửa tay. Cô ấy biết mà rít lên thì… Phản xạ, Vai đưa bàn tay đã nắm chặt lên gãi mũi, mãi mà không hết ngứa, chỉ thấy rát.
Sanh rất sợ dây bẩn từ tiền, cô từng bảo: Thế gian này bẩn nhất là tiền, theo các nghĩa. Người ta để nó ở mọi nơi, quệt tay lung tung rồi quay lại sờ vào tiền. Trứng giun, máu người, phân chó… đều có cả đấy. Vậy nên các thứ đựng tiền, dính đến tiền không được để gần người.
- Ơ, anh rửa đi để ngủ.- Sanh lại giục.
- Thôi, mai anh rửa, buồn ngủ lắm rồi. – Vai nhăn nhó.
- Mai gì, có bẩn mình anh đâu. Tối cứ rúc vào chân em là liệu đấy.
- Anh nằm lui ra vậy. – Vai nhích dần ra mép giường, co ro nhưng không tài nào ngủ được. Nằm bên, Sanh cứ quay ngang quay ngửa. Cực chẳng đã, Vai đành dậy ra rửa tay chân, chịu khó còn hơn phải để cho Sanh làm mình làm mẩy. Vào chưa thấy mặt đã nghe tiếng cười như thuỷ tinh vỡ của Sanh. Cô ôm ngay lấy người chồng thủ thỉ: Em yêu anh lắm. Phải sạch thế chứ. Ra ngoài đừng có dùng thứ gì chung. Em để sẵn trong túi cho anh lọ thuốc sát trùng không cần nước, chỉ xoa vào tay. Đi đâu anh chịu khó ngồi xổm, đừng có nghĩ sạch như ở nhà mà bệt xuống. Rồi tay nắm cửa, cần gạt vòi nước, vôlăng, ghế ngồi ôtô, bàn phím vi tính, điện thoại… chỗ nào cũng bẩn cả, động vào phải rửa, không thì lau tay ngay. Tốt nhất là nên làm sạch nó trước khi sờ. Như cái vòi nước, anh cứ vặn ra rồi hớt nước lên rửa cái cần gạt đã. Có thế, khi đóng lại mới không bị dây bẩn vào tay vừa rửa. Nhớ chưa?
Kể từ đó, cứ lần nào đến đoạn Sanh hỏi “Nhớ chưa?” là cái “gậy” chống mí của Vai gẫy rụp, mí mắt đổ sụp xuống, bắt đầu giấc ngủ nhiều mộng mị. Còn Sanh thường thì lại trở dậy lấy gương ra soi. Cô rất thích soi gương về đêm, khi tất cả đã chìm vào tĩnh lặng. Dường như lúc đó cô được đắm mình hơn và nhận ra bản thân rõ nhất. Nhưng chính vì thế mà lần nào trước lúc ngủ thật sự Sanh cũng nhìn thấy bộ mặt nghệt với dáng ngủ rất bành chướng của chồng, duỗi hết tay chân, để lộ đôi gót bợt màu thô nhám, mấy đầu ngón tay vàng hun khói thuốc, để lại nghĩ vẩn vơ, đâm sợ, và xa chồng lúc nào không biết.
Nhà đẹp, vợ sạch, hà cớ gì để tồn tại một cái bóng nồng khét lượn qua lượn lại trong nhà. Chả bù thời trẻ, ngồi dãi thẻ đầu hè, rồi lăn lê bờ đê, vun lá lẫn rác đốt nướng những con cá vừa bắt được mang còn dính đầy bùn, ăn ngon lành. Vai cùng đồng đội hành quân qua, thấy vậy còn trêu ời ời: Cho xin với hậu phương ơi. Thế rồi lớn, rồi tìm về, rồi yêu… Đi đám hiếu hỉ Sanh thường lấy thuốc lá cho Vai. Hai đứa gặp nhau rỉ rả hết chuyện này qua chuyện khác. Cũng chẳng khi nào cấn cá chuyện bẩn sạch, chuyện trước khi gặp Sanh, Vai vừa lăn lê ngoài thao trường. Lúc ấy chỉ thấy thương, thấy nhớ, được gần là vui lắm rồi.
Ngồi nhìn chồng nằm sốt rộp môi, Sanh tự trách mình. Vai đâu bị cảm nếu Sanh không có thói quen lau rửa, thay quần áo mỗi khi chồng đi đâu về mà sà vào ôm ngay, khiến hôm nay dù vừa dãi nắng Vai cũng đi tắm trước để được vào chơi với vợ con. Chả lẽ bây giờ Sanh hết yêu? Không phải, có điều cô đã tự làm mọi sự phức tạp hơn. Chính Vai cũng thừa nhận việc vệ sinh thật tốt, anh đang cai dần thuốc lá. Nhưng phải nói là Sanh cầu toàn thái quá. Qua đận ốm, Vai không còn làm ngơ trước sự thay đổi của vợ, bắt đầu khuyên nhủ, đưa về các miền quê chơi, hoà mình vào với thiên nhiên, mua một số tờ báo khoa học… Cuộc sống dần trở lại cân bằng.
*
Nhưng đúng lúc Sanh định cùng chồng dung hoà chuyện gia đình, sao cho vừa hợp với lối sống mới vừa dễ chịu lại xảy ra chuyện. Hôm đó, bố mẹ chồng ở quê ra, Sanh rời công ty sớm, tiện vào trường đón con luôn. Con bé thấy mẹ mừng quýnh nhảy cơn lên, ngã vào vũng nước bẩn ngay bậc lên xuống. Sanh vẫn cười, đỡ con dậy, còn trêu “Chuyện nhỏ như gì nhỉ?” Con bé đáp: “Như con thỏ trên bãi cỏ”, và nhe miệng cười. Nhưng về nhà, Sanh mắng con một chập, bao bực dọc ở công ty vì mảnh đất mới mua nằm trong sự thay đổi đất nông nghiệp, Sanh trút lên con. Vừa nhìn chiếc túi dứa đựng quần áo lẫn hoa quả của bố mẹ chồng để trên giường Sanh vừa nhăn mặt quát con: Đồ dơ, dơ từ đời này sang đời khác. Bố mẹ chồng cô đang ngồi trong bếp, đưa mắt nhìn, rồi lặng lẽ ra đường. Sanh không cho con ngồi trên giường cũng không được trèo lên ghế vì quần áo bẩn, sợ dây ra nhau. Đã vậy, con bé còn cho tay trỏ lên miệng mút mút – cử chỉ mà Sanh rất hãi, nó gợi lại hình ảnh cô nhấm nước bọt đếm tiền ngày xưa.
Trong lúc chổng mông thay quần áo cho con, Sanh giật mạnh cái quần bẩn làm con bé ngã ngửa ra đằng sau, đập đầu xuống đất. Vai đưa bố mẹ về đến cổng, nhìn thấy con ngã mà không làm gì được. Chạy vào đến nơi thì con bé đã bất tỉnh. Đưa đi viện cấp cứu, nó qua khỏi nhưng chấn thương để lại di chứng động kinh. Vào một lúc, nỗi xót thương con cùng bao kìm nén lên đến đỉnh của sự chịu đựng Vai giơ tay tát vợ.
Sự mất mát quá lớn cả về con và về mình, về tình yêu gia đình làm Sanh chới với. Cô bỏ đi hàng tuần liền, vì sợ phải trở về nhà, sợ trông thấy cảnh con sùi bọt miệng, kích động, tím tái, lăn giữa sàn nhà bóng lộn mà Sanh từng tự hào biết bao. Cô trở về khi lá đơn ly dị đã có chỗ để ký. Vai đem con sang khu tập thể đơn vị chăm sóc. Sanh trở lại cuộc sống độc thân như cái ngày bố mẹ cô mới mất vì hoả hoạn, chị Sạch được ưu tiên cho đi lao động ở nước ngoài – quãng thời gian Sanh luôn phải sẵn sàng xù lông nhím để sống khiến cô trở nên rất nhiều khi cực đoan sau này.
*
Đứa con đến tuổi đi học, chị gái Sanh trở về nước, định lấy đất từng nhờ cô em đứng tên để làm ăn, tiện cho con đến trường. Nếu ở bên kia, Sạch lo con lớn lên không còn là người Việt, cũng chẳng ra người Libi. Đúng lúc Sanh không sẵn tiền. Cô vừa đầu tư hết vào khu du lịch sinh thái. Hơn nữa Sanh cũng chưa muốn trả món nợ đã nhân lên rất nhiều dù bắt đầu là nhờ chị Sạch nhưng cũng được góp bằng công sức của cô. Sanh chần chừ, mãi mới lo được khoản tiền bằng số vốn ban đầu của chị, tuy nhiên so với hiện thời nó đã mất giá đi nhiều. Sạch nghi ngờ, xót của, bóng gió xa xôi. Sanh buột mồm trong bữa cơm sau gần hai chục năm mới gặp lại: Có gì chị cứ nói toẹt ra. Em chẳng ăn không đâu. Cũng phải rát mặt sôi nước mắt mới ra cơ nghiệp này.
Sạch thầm thán phục đứa em khéo làm, nhưng nó nói to quá, cất giọng lên mặt quá như muốn vuột toẹt công lao mò mẫm tích cóp của cô làm cái thế hơn người là chị trong cô cũng bốc lên. Bao năm ghìm nén nhũn nhặn nơi xứ người nay mới có dịp bùng phát như một sự giải toả. Cô không ngờ đứa em cũng một tâm trạng như thế. Sự lệch lạc trong cuộc sống người đàn bà thiếu hơi chồng, chỉ hay làm dáng à ơi với thiên hạ, không mấy lần được nói thật lòng biến Sanh từ một cô gái hiền lành, biết vun vén cho gia đình thành một phụ nữ mang gương mặt người khác, sống cuộc đời của mình bằng cái vỏ lạ. Giả giữa đời và cũng không thực với mình. Cha mẹ thì đã mất từ lâu, giờ Sanh chỉ còn có chị để trút bỏ, xả trôi, trở về với những cảm xúc thật. Bữa gặp mặt thành trận cãi nhau kịch liệt. Mỗi người lỡ một tiếng, lời nối lời không sao gỡ lại, như tất cả sự thiếu hụt, người là gia đình, người là quê hương với những gì thân thiết tuổi nhỏ, không thể bù đắp được nữa. Trách cứ, dằn vặt, dạy dỗ nhau, và cuối cùng từ mặt.
Sạch bỏ đi. Nay chị ấy lại muốn về. Không liên lạc với Sanh, nhưng cô bắt đầu phải chịu đựng những cuộc điện thoại của con cháu Sa ngang bướng đòi tiền cho mẹ nó. Sa bảo, nếu không có sự ra đi của Sạch lần trước, nhà nó không nát đến độ: Bố bị người ta lôi kéo nghiện ngập, con dở dang, mẹ mắc bệnh. Không biết có phải mẹ nó bị AIDS thật hay không nữa?
* *
Như bao lần nhớ đến quá khứ, Sanh cố tìm giấc ngủ. Ông Du mù vẫn mơn man theo từng đường cong trên cơ thể Sanh. Dường như gấp gáp hơn mọi ngày – Mọi ngày với công việc chăm sóc cho Sanh, được giao kể từ lúc cô cho vào nhà khi vấp phải ông đang ngủ gục trước cửa, trong tối ba mươi cô đơn Sanh đi nhảy điên cuồng, say lướt. Người giúp việc đã về quê hết, chẳng còn ai để nhắc Sanh, tra hỏi ông Du từ đâu đến. Ông Du cho Sanh hơi ấm gia đình, và trở thành người “bà con” chăm sóc đặc biệt của Sanh kể từ tết ấy. Chỉ Sanh biết ông Du vừa thất cơ lỡ vận, sau một trận tranh giành kịch liệt với vợ chồng đứa con nuôi duy nhất trí trá cướp hết tài sản trong chuyến ông đi nghỉ, đến độ sang chấn mù cả mắt, rượu chè, lang thang chán đời dạt vào cửa nhà cô.
“- Này chị kia, đi đâu đó?- Có tiếng quát giật ở cổng. Sanh mỉm cười, Lại thủ tục đầu tiên! – Anh chị muốn vào làm việc phải qua đây. Ngồi trước gương! Đó. Xin lỗi, tôi hơi nặng lời, nhưng phải sang sửa đã. Anh trắng trẻo chỉ cần chỉnh lại quần áo. Đứng yên tôi là cho, chớ sợ bỏng. Còn chị kia, đánh phấn được không? Hay để tôi làm hộ?
- Sao kỳ cục thế? – Người thanh niên nhướn mắt hỏi, vấp vào chân ông bảo vệ, theo đà ôm chầm lấy Sanh. Cô phẩy nhanh vai áo.
- Quy định đó, bà giám đốc không tiếp người luộm thuộm, người xấu. Cần phải rửa mặt, chải đầu, là hơi, đánh phấn ở đây.
- Bác được lắm. Cuối kỳ sẽ có thưởng. Chăm sóc cậu này đi, tôi vào trước, nửa tiếng nữa tiếp. – Sanh giữ nguyên nụ cười nhấc chân qua cổng bóng inôc, nhưng được một bước đã bị kéo giật lại – Ơ cái chị này hay nhỉ. Đi là đi thế nào, trang điểm chưa?
- Ơ kìa, tôi đây mà. – Sanh vẫn cười cười.
- Tôi nào cũng thế, không nhân nhượng ai. Bị đuổi ra lại chửi người ta là ác.
- Ôi, Sanh, giám đốc đây, vừa ra phố có chút việc. – Sanh hết cười.
- Vớ vẩn! Bà giám đốc này có bao giờ ra đường, suốt ngày được chìm trong mộng đẹp. Làm việc qua mạng, đàm thoại hội nghị trao đổi tình cảm bằng máy hết, mặt cứ ngời ngời đâu như bà chị. Tôi từ ngày về đây thấy có mỗi lần nhưng nhớ như in. Bà ấy đẹp lắm. Hồng như sen, đen như đêm, mướt như gió, sáng như… mà thôi ngồi xuống đi. Mặt mọc rêu thế này dám đùa là bà chủ.- Ông bảo vệ ấn Sanh xuống ghế, bẻ ngửa cổ ra sau, bắt đầu công đoạn tô vẽ ngược, bằng những lượt son phấn quết màu sàn sạn, nồng mùi nước hoa rẻ tiền, nhơn nhớt kem lót nhày nhụa trong tay. Dù rất nhanh và chuyên nghiệp nhưng Sanh muốn ói.
Công ty Sanh có quy định không nhìn thẳng vào khách khi làm đẹp, thành thói quen không thấy rõ bản chất của ai. Cứ nhoang nhoáng, màu mè từa tựa nhau. Nên lúc này, lần đầu được giáp mặt người bảo vệ thấy cả đầu mụn trứng cá đang tòi dở, cùng đụn nước bọt sùi lên với son phấn ở mép, lông mũi thò dài dính keo chải mắt khiến cô thất kinh, định giẫy. Nhưng lại nghĩ, thế này tốt hơn hay để nhân viên nhận ra cái mặt thật mà có lẽ đường đi đã làm lợt màu son nên cô ngồi yên và chả mấy thì nhận được câu: Xong! Đẹp. Vào đi! Đến đây lần đầu phải không? Lần sau nhớ chu đáo hơn nhé. Không thì cứ vào thẳng bàn phấn này.
Sanh lẳng lặng đi nhanh vào căn phòng làm việc rộng như nhà hát, đầy đủ trang thiết bị hiện đại, thơm tho đầy sắc màu, tịnh không một bóng người. Lạnh lẽo cho cô suy nghĩ lần đầu tiên nó như một trại điên bị bỏ hoang, biệt lập với thế giới bên ngoài. Thật mà giả, Sanh đã chìm bao lâu trong thứ ánh sáng hắt ra từ nụ cười đỏ son, ánh mắt đa màu lượn quẩn qua những lọn tóc nhuộm xơ xác. Trong ấy, cô nhìn mà không thấy bởi tự bao giờ mắt đã hoa trước son phấn. Cảm giác đóng keo, không nhận ra sự buồn hay vui của chính mình, không biết ngày hay đêm, không cảm nhận được hương vị của sự sống tự nhiên, đắm giữa mùi nước hoa hoá học và ánh sáng đèn.
Đưa hai tay vuốt phấn trên mặt, Sanh quay chạy như dại ra cổng. Bỗng cô muốn xỉu đi trước ánh nắng dát vàng. Xuân đang về giữa không gian xôn xao…”
Oa oa ngao… Con mèo hoang bên cửa sổ kêu lên bực tức vì cào cách mấy tấm rèm cửa vẫn bay phần phật cho nó thoáng nhìn thấy trời rộng bao la phía bên ngoài rồi lại dán ập vào song sắt như trêu ngươi. Túi hoa khô treo ở cổ nó vướng vào chân đứt rơi tung toé xuống sàn nhà. Sanh choàng tỉnh dậy, thấy mình đang nằm trên giường, người nhẹ nhõm chưa từng. Vì thiếu một tấm vải che thân hay cảm giác được thoát ra từ cơn mê ảo?
Không thấy ông Du đâu. Lần đầu ông đã đi đến tận cùng mà chưa được sự cho phép của Sanh. Và cũng lần đầu thấy mèo mà Sanh không la hét. Từ dạo ông Du xuất hiện trong nhà này con mèo hoang thành người khách kín đáo, thi thoảng lại lén đến, được ông Du tắm rửa kỹ càng, đeo túi thơm ở cổ, ăn chơi chán, nhác thấy Sanh lại bỏ chạy.
Một cơn gió thốc mạnh hất tung tấm rèm, con mèo trắng lao vọt ra cửa sổ để lại một vệt đen dài đọng trong mắt Sanh. Hình như nó cắp theo cái kính đen? Ông Du đi đâu mà bỏ đó? – Sanh tự hỏi – Sáng mắt trở lại hay là quên?
Hà Nội, thu 2000

Nguồn: http://evan.com.vn/News/tac-pham/truyen-ngan/2005/08/3B9ACE97/